Ερντογάν: «Είμαστε τέκνα ενός έθνους που για αιώνες έχει αναλάβει το ρόλο του σημαιοφόρου του Ισλάμ, και είχαν την τιμή να υπηρετήσουν την Ιερουσαλήμ επί τετρακόσια χρόνια».Νετανιάχου: «κύριε Ερντογάν, δεν είναι δική σας πόλη, είναι δική μας».
Όταν ο Δαβίδ κατέλαβε το φρούριο της Σιών, η Ιερουσαλήμ ήταν ένα ορεινό οχυρό σε μια περιοχή που επρόκειτο να αποκτήσει πολλά ονόματα, Χαναάν, βασίλειο του Ιούδα, Ιουδαία, Ισραήλ, Παλαιστίνη, Άγιοι Τόποι για τους χριστιανούς, Γη της Επαγγελίας για τους Εβραίους. Άνθρωποι ζούσαν εκεί ήδη από το 5000 π.Χ. Κάποιος βασιλιάς θα αποκαλέσει αυτό το οχυρό, πρωτεύουσα της Γης Μπέιτ Σουλμάνι (=οίκος της ευμάρειας). Ίσως από τη λέξη Σουλμάν να προέρχεται το συνθετικό “Σαλήμ” στο όνομα της πόλης, Ιερουσαλήμ, απέναντι από το Οχυρό της Χαναάν, δηλαδή τη Σιών.
Σύμφωνα με τη Γένεση, ο πατριάρχης–ιδρυτής των Εβραίων, Αβραάμ, “πατέρας των λαών”, θα ταξιδέψει από την Ούρ, σημερινό Ιράκ, για να εγκατασταθεί στη Χεβρώνα της Χαναάν, όπως του είχε υποσχεθεί ο Θεός. Εκεί έγινε δεκτός από τον Μελχισεδέκ, τον βασιλιά-ιερέα της Σαλήμ, στο όνομα του Ύψιστου Θεού. Αργότερα, ο Θεός θα υποβάλει τον Αβραάμ σε δοκιμασία διατάσσοντάς τον να θυσιάσει τον γιό του Ισαάκ “εις τόπον Μοριά”, που θεωρείται ότι είναι το όρος Μοριά, το όρος του Ναού της Ιερουσαλήμ.
Σύμφωνα με τη Γένεση, ο πατριάρχης–ιδρυτής των Εβραίων, Αβραάμ, “πατέρας των λαών”, θα ταξιδέψει από την Ούρ, σημερινό Ιράκ, για να εγκατασταθεί στη Χεβρώνα της Χαναάν, όπως του είχε υποσχεθεί ο Θεός. Εκεί έγινε δεκτός από τον Μελχισεδέκ, τον βασιλιά-ιερέα της Σαλήμ, στο όνομα του Ύψιστου Θεού. Αργότερα, ο Θεός θα υποβάλει τον Αβραάμ σε δοκιμασία διατάσσοντάς τον να θυσιάσει τον γιό του Ισαάκ “εις τόπον Μοριά”, που θεωρείται ότι είναι το όρος Μοριά, το όρος του Ναού της Ιερουσαλήμ.
Ο εγγονός του Αβραάμ, ο Ιακώβ, εξασφάλισε μεν με τέχνασμα την κληρονομιά τού πατέρα του. Με την προτροπή της μητέρας του Ρεβέκκας και την ανοχή του Θεού, κατόρθωσε να αποσπάσει τα πρωτοτόκια από τον αδελφό του και να λάβει αντ' αυτού την ευχή του πατέρα του Ισαάκ. Αλλά γρήγορα θα εξιλεωθεί σε αγώνα πάλης με κάποιον ξένο που αποκαλύφθηκε ότι ήταν ο ίδιος ο Θεός, γι’ αυτό απέκτησε το όνομα Ισραήλ (=αυτός που παλεύει με τον Θεό). Αυτή είναι η χρονική περίοδος της γέννησης του εβραϊκού λαού, η σχέση του οποίου με τον Θεό επρόκειτο ανά τους αιώνες να είναι τόσο παθιασμένη και τόσο βασανιστική. Αυτός ο Ισραήλ, πρώην Ιακώβ, είναι ο πατέρας των δώδεκα φυλών που μετανάστευσαν στην Αίγυπτο, από όπου, μετά από 430 χρόνια, ως καταπιεσμένοι σκλάβοι, θα επιστρέψουν στη Γη Χαναάν, με τη βοήθεια (πάντα) του Θεού, οδηγούμενοι από έναν Εβραίο πρίγκιπα, τον Μωυσή. Σε αυτό το γεγονός παραπέμπει το Εβραϊκό Πάσχα. Όταν ο Μωυσής θα θελήσει να μάθει τη φύση και το όνομα αυτού του Θεού, θα πάρει την απαγορευτική απάντηση, “Εγώ Ειμί ο Ων”, στα εβραϊκά Γιαχβέ, Ιεχωβάς κατά τους χριστιανούς.
Ο Μωυσής όμως θα πεθάνει και τους Ισραηλίτες θα οδηγήσει στη Γη Χαναάν ο συνεχιστής του, Ιησούς του Ναυή. Ήταν μια αιματοβαμμένη ληστρική πορεία που είχε ως τελικό σκοπό την εκεί σταδιακή εγκατάσταση. Ναι, η επίθεση στην Ιεριχώ, πόλις αρχαιότερη της Ιερουσαλήμ, μάλλον ήταν η τελευταία κατακτητική επιχείρηση, της οποίας τα τείχη κατέρρευσαν κάτω από τους ήχους των σαλπίγγων, κατά τον μύθο. Αρχαιολογικές αποδείξεις δεν υπάρχουν. Αυτούς τους πρώτους ίσραηλίτες έποικους τους ένωνε ο Θεός Γιαχβέ, τον οποίον λάτρευαν σε έναν κινητό ναό, μια σκηνή στην οποία βρισκόταν το ιερό ξύλινο σεντούκι, γνωστό ως Κιβωτός της Διαθήκης. Αυτός ο “Ναός”, με τις όποιες μορφές, θα είναι ανά τους αιώνες η ταυτότητα της Ιερουσαλήμ. Αλλά και μήλον της έριδος με συγκρούσεις και αιματοχυσίες.
Περί το 1200 π.Χ. ο Φαραώ της Αιγύπτου, ίσως αυτός που υποχρεώθηκε να ελευθερώσει τους Ισραηλίτες του Μωυσή, αναγκάσθηκε να εισβάλει στη Χαναάν για να επαναφέρει την τάξη. Θα σφαγιάσει έναν λαό που τώρα εμφανίζεται στην ιστορία για πρώτη φορά. «Το Ισραήλ καταστράφηκε και το σπέρμα του δεν υπάρχει πιά», θα γράψει στον τοίχο του ναού του στη Θήβα. Και οι Φιλισταίοι, δύο αιώνες αργότερα, θα τους ξαναδιαλύσουν, θα καταστρέψουν το ιερό τους, θα πάρουν την Κιβωτό της Διαθήκης και θα εγκατασταθούν στους λόφους γύρω από την Ιερουσαλήμ. Οι Ισραηλίτες θα εκλέξουν τον ηλικιωμένο προφήτη τους Σαμουήλ ως βασιλιά, επιλεγμένο από τον Θεό, και αυτός θα χρίσει ως στρατιωτικό διοικητή έναν νεαρό πολεμιστή, τον Σαούλ, και μετά θα βρει τον Δαβίδ, “ξανθός και ευόφθαλμος και ωραίος την όψη”, ο οποίος αφού θα νικήσει τον πελώριο αγωνιστή των Φιλισταίων, τον Γολιάθ, οι φυλές του βασιλείου του Ιούδα θα τον χρίσουν βασιλιά τους. Θα κυριεύσει το φρούριο Σιών αποκαλώντας το “Πόλη του Δαβίδ”, και θα φέρει πίσω στην Ιερουσαλήμ την κλαπείσα Κιβωτό της Διαθήκης.
Ναι, μία επιγραφή από τον 9ον π.Χ. αιώνα δείχνει ότι ο Δαβίδ είναι ο ιδρυτής του βασιλείου του Ιούδα. Ο γιός του και διάδοχός του, Σολομών, θα ολοκληρώσει το κτίσιμο του Ναού της Ιερουσαλήμ, ένα από τα αριστουργήματα της αρχαιότητος, στο όρος Μοριά, και θα μεταφέρει εκεί την Κιβωτό. Η Ιερουσαλήμ, με τη ΘείαΠαρουσία, θα γινόταν ο κατ’ εξοχήν τόπος για την επικοινωνία του Θεού με τους ανθρώπους. Όμως . . .
Ναι, μία επιγραφή από τον 9ον π.Χ. αιώνα δείχνει ότι ο Δαβίδ είναι ο ιδρυτής του βασιλείου του Ιούδα. Ο γιός του και διάδοχός του, Σολομών, θα ολοκληρώσει το κτίσιμο του Ναού της Ιερουσαλήμ, ένα από τα αριστουργήματα της αρχαιότητος, στο όρος Μοριά, και θα μεταφέρει εκεί την Κιβωτό. Η Ιερουσαλήμ, με τη ΘείαΠαρουσία, θα γινόταν ο κατ’ εξοχήν τόπος για την επικοινωνία του Θεού με τους ανθρώπους. Όμως . . .
Το 605 π.Χ. ο γιός του Βαβυλώνιου βασιλέα, ο Ναβουχοδονόσωρ, θα κατατροπώσει τους Αιγύπτιους που είχαν πάλι γίνει κύριοι της περιοχής και η Βαβυλώνα θα κληρονομήσει το βασίλειο του Ιούδα. Πρόκειται για μεγάλη ιστορική καμπή. Η Πόλη καταστράφηκε ολοσχερώς, δέκα από τις δώδεκα φυλές έσβησαν, χιλιάδες Ιουδαίοι εκτοπίστηκαν στη Βαβυλώνα, ο Ναός καταστράφηκε, η Κιβωτός εξαφανίστηκε οριστικά, η Ιερουσαλήμ ερειπώθηκε και “έφυγεν από της Σιών πάσα η δόξα αυτής”. Μακριά από το βασίλειό τους για σαράντα οκτώ χρόνια, εκεί στην αιχμαλωσία της Βαβυλώνας, τη μητέρα των πορνών και των βδελυγμάτων της γης, οι Ιουδαίοι δηλαδή οι Εβραίοι (=περνάω απέναντι) θα αντέξουν και επί Κύρου, βασιλιά της Περσίας, θα επιστρέψουν στο βασίλειο του Ιούδα. Τον Μάρτιο του 515 θα εγκαινιαστεί ο “Δεύτερος Ναός”.Οι Εβραίοι θα γιορτάσουν το πρώτο Πάσχα μετά την Εξορία και το θησαυροφυλάκιο του Ναού θα γίνει περιζήτητο.
Ο Μέγας Αλέξανδρος θα διατάξει την Ιερουσαλήμ να προσφέρει προμήθειες για τον στρατό του και θα ανέβει στον Ναό όπου θυσίασε στον Θεό των Εβραίων. Αργότερα, ο Πτολεμαίος, που του είχε παραχωρηθεί η Αίγυπτος, θα λεηλατήσει την Ιερουσαλήμ, αλλά ο διάδοχός του, Πτολεμαίος Β’ ο Φιλάδελφος, θα ευνοήσει τους Εβραίους ελευθερώνοντας χιλιάδες σκλάβους, θα στείλει χρυσάφι για τον καλλωπισμό του Ναού και θα διατάξει να μεταφραστεί στα ελληνικά η Παλαιά Διαθήκη. Ναι, η “Μετάφραση των Εβδομήκοντα” θα παίξει αργότερα καθοριστικό ρόλο για τον Χριστιανισμό.
Στην Ιερουσαλήμ πλέον επικρατεί η θεοκρατία. Ο Ναός είναι το κέντρο της εβραϊκής ζωής. Τέσσερις φορές την ημέρα επτά ασημένιες σάλπιγγες καλούν τους πιστούς να προσευχηθούν. Δύο καθημερινές θυσίες ζώων και ο καπνός να ανεβαίνει προς τον Θεό. Είναι το “ολοκαύτωμα”, από το εβραϊκό ολά που σημαίνει ανεβαίνω προς τα πάνω. Διαδοχικές οι ξένες κατακτήσεις και οι λεηλασίες, ώσπου ο Ρωμαίος στρατηγός Πομπήιος, το 66 π.Χ. κατατροπώνει τον Μιθριδάτη, τον Έλληνα βασιλιά του Πόντου και κινείται προς τα νότια. Η Ρώμη πλέον βαδίζει προς την Ιερουσαλήμ!
Ο Μέγας Αλέξανδρος θα διατάξει την Ιερουσαλήμ να προσφέρει προμήθειες για τον στρατό του και θα ανέβει στον Ναό όπου θυσίασε στον Θεό των Εβραίων. Αργότερα, ο Πτολεμαίος, που του είχε παραχωρηθεί η Αίγυπτος, θα λεηλατήσει την Ιερουσαλήμ, αλλά ο διάδοχός του, Πτολεμαίος Β’ ο Φιλάδελφος, θα ευνοήσει τους Εβραίους ελευθερώνοντας χιλιάδες σκλάβους, θα στείλει χρυσάφι για τον καλλωπισμό του Ναού και θα διατάξει να μεταφραστεί στα ελληνικά η Παλαιά Διαθήκη. Ναι, η “Μετάφραση των Εβδομήκοντα” θα παίξει αργότερα καθοριστικό ρόλο για τον Χριστιανισμό.
Στην Ιερουσαλήμ πλέον επικρατεί η θεοκρατία. Ο Ναός είναι το κέντρο της εβραϊκής ζωής. Τέσσερις φορές την ημέρα επτά ασημένιες σάλπιγγες καλούν τους πιστούς να προσευχηθούν. Δύο καθημερινές θυσίες ζώων και ο καπνός να ανεβαίνει προς τον Θεό. Είναι το “ολοκαύτωμα”, από το εβραϊκό ολά που σημαίνει ανεβαίνω προς τα πάνω. Διαδοχικές οι ξένες κατακτήσεις και οι λεηλασίες, ώσπου ο Ρωμαίος στρατηγός Πομπήιος, το 66 π.Χ. κατατροπώνει τον Μιθριδάτη, τον Έλληνα βασιλιά του Πόντου και κινείται προς τα νότια. Η Ρώμη πλέον βαδίζει προς την Ιερουσαλήμ!
Nαι, ο Πομπήιος επί τρεις μήνες πολιορκούσε τον Ναό. Οι Εβραίοι πυρπόλησαν τα ίδια τους τα σπίτια και πήδηξαν από τις επάλξεις των οχυρών. Πάνω από δώδεκα χιλιάδες οι σκοτωμένοι. Ο Πομπήιος και οι άνθρωποί του θα μπούν στα Άγια των Αγίων. Ιεροσυλία! Γενικός επίτροπος της Ιουδαίας θα οριστεί ο Αντίπατρος και οι γιοί του τοπικοί τετράρχες. Ο μικρότερος, ο Ηρώδης, γνωστός σε όλους, θα πάρει τη Γαλιλαία. Τα τείχη της Ιερουσαλήμ θα αρχίσουν να επισκευάζονται. Αργότερα, επί Οκταβιανού, η Ρωμαϊκή Σύγκλητος θα ανακηρύξει τον Ηρώδη Βασιλιά της Ιουδαίας και σύμμαχο των Ρωμαίων. Τα υπόλοιπα είναι γνωστά από τα Ευαγγέλια. Θα προσθέσομε μόνον, ότι η Κλεοπάτρα κάποτε θα προσπαθήσει να αποπλανήσει τον Φοίνικα Ηρώδη, Ρωμαίο λόγω υπηκοότητας και Έλληνα λόγω κουλτούρας.! Έχουμε πλησιάσει στη μεγάλη γνωστή σύγκρουση μεταξύ Αντώνιου-Κλεοπάτρας και Οκταβιανού με έπαθλο τον κόσμο. Ο Ηρώδης, μεταξύ των άλλων, θα κατεδαφίσει τον δεύτερο Ναό, που ακόμα διατηρείτο, και στη θέση του θα κτίσει έναν καινούργιο, παγκόσμιο θαύμα. Ο γιός του και διάδοχός του, Ηρώδης Αντύπας, ως Τετράρχης, θα έχει το γνωστό Ευαγγελικό επεισόδιο με τον Ιωάννη τον Βαπτιστή. Και αργότερα η σκυτάλη θα περάσει στον Πόντιο Πιλάτο, ο οποίος στη δίκη του Ιησού θα αρκεστεί να “νίψει τας χείρας του”. Υψηλή διπλωματία!
Όταν το 64 μ.Χ. η Ρώμη έπιασε φωτιά, ο Νέρων θα αποδώσει την ευθύνη στους οπαδούς της “εβραϊκής αίρεσης”, δηλαδή στους χριστιανούς. Ανάμεσα στα θύματα ήταν δύο που είχαν συλληφθεί στην Ιερουσαλήμ. Ο Πέτρος σταυρώθηκε ανάποδα και ο Παύλος αποκεφαλίσθηκε. Και όταν, αργότερα, θα προκύψουν εξεγέρσεις και αλληλοσφαγές, ο νέος αυτοκράτορας, Βεσπασιανός, θα θελήσει να πολιορκήσει την Ιερουσαλήμ με 60000 στρατό και επί κεφαλής τον γιό του Τίτο. Η Πόλη μετατράπηκε σε μελαγχολικά ερείπια με τη δόξα της ηττημένη, αλλά ο λαός της θα έχει απλωθεί σε όλον τον κόσμο. Ο Αυτοκράτορας Αδριανός θα βγάλει την Ιουδαία από τον χάρτη, μετονομάζοντάς την σκόπιμα Παλεστίνα, από το όνομα των αιώνιων εχθρών των Εβραίων, των Φιλισταίων. Κάπου εκεί καθιερώθηκε από τους απανταχού Εβραίους η ευχή, “Και του χρόνου στην Ιερουσαλήμ!”. Θα περάσουν αιώνες.
Ο Κωνσταντίνος ο Μέγας, θέλοντας να γιορτάσει τις επιτυχίες του, μετά την Σύνοδο στη Νίκαια, όπου αποφάνθηκαν ότι ο Ιησούς ήταν ανθρώπινος και θεϊκός, “ομοούσιος τω πατρί”, θα ανοικοδομήσει την Πόλη ιδρύοντας τη “Νέα Ιερουσαλήμ”. Ο Κωνσταντίνος θα διατάξει οι Εβραίοι που θα προσπαθήσουν να εμποδίσουν τους αδελφούς τους να ασπαστούν τον χριστιανισμό θα καίγονται ζωντανοί. Τότε όρισε το Πάσχα να εορτάζεται την πρώτη Κυριακή μετά την πρώτη εαρινή πανσέληνο. Και η μητέρα του, η αγία Ελένη, θα ανακαλύψει τρεις ξύλινους σταυρούς, την πλάκα ΙΝΒΙ και τα καρφιά. Κανείς αρχαιολόγος δεν γνώρισε ποτέ τέτοια επιτυχία. Θα έρθει όμως ο Ιουλιανός ο Παραβάτης να σταματήσει τους διωγμούς και θα δώσει ξανά την Ιερουσαλήμ στους Εβραίους.
Ο Αρμενικής καταγωγής αυτοκράτορας Ηράκλειος θα εμπλακεί σε πολεμικές περιπέτειες με τον σάχη της Περσίας, τον “Μέγιστο όλων των Θεών και Άρχοντα όλης της Γης”, ο οποίος είχε κατακτήσει όλη τη Μέση Ανατολή. Ένας εξέχων στρατηγός του σάχη συμφώνησε να παντρευτεί την ανιψιά του Ηράκλειου. Οι σχέσεις αποκαταστάθηκαν και ο πέρσης στρατηγός αποκάλυψε τον κρυψώνα του Τίμιου Σταυρού. Έτσι, το 629 μ.Χ. ο Ηράκλειος, με τη σύζυγό του, έφυγε από την Κωνσταντινούπολη για να επιστρέψει τον Τίμιο Σταυρό στην Ιερουσαλήμ και να τον παραδώσει στον Πανάγιο Τάφο, αφού πρώτα πέρασε τη Χρυσή Πύλη, που είχε κτίσει ο ίδιος, και να υποσχεθεί στους Εβραίους ότι δεν θα έπαιρνε εκδίκηση για τις όποιες πολιτικές παρασπονδίες τους και ότι πλέον μπορούσαν να κατοικούν ελεύθερα στην Ιερουσαλήμ. Αυτή η Χρυσή Πύλη έγινε και για τις τρείς αβρααμικές θρησκείες η πιο έντονη μυστικιστική είσοδος της Ιερουσαλήμ για την έλευση του Μεσσία την ημέρα της Κρίσεως.
Αρχίζει να λάμπει το άστρο του Μωάμεθ, του οραματιστή που κήρυττε την υποταγή (=ισλάμ) στον ένα και μοναδικό Θεό με αντάλλαγμα τη σωτηρία, την ισότητα, τη δικαιοσύνη και τις αρετές της αγνής ζωής. Ο ίδιος σεβόταν τη Βίβλο και θεωρούσε τον Δαβίδ, τον Σολομώντα, τον Μωυσή και τον Ιησού ως προφήτες, αλλά η δική του αποκάλυψη ήταν υπεράνω των άλλων. Το 636 έγινε η “μάχη του Θεού”, οι Βυζαντινοί ηττήθηκαν από τους Άραβες με αποτέλεσμα να χάσουν την Συρία και την Παλαιστίνη μαζί και την Ιερουσαλήμ με πατριάρχη τον Έλληνα Σωφρόνιο. Πολλοί Εβραίοι αλλά και Χριστιανοί θα ασπαστούν το ισλάμ. Ο Ναός της Ιερουσαλήμ θα ανοικοδομηθεί για πολλοστή φορά αλλά οι χαλίφιδες θα κυριαρχήσουν στους κατοπινούς αιώνες.
Τα Χριστούγεννα του 800 μ.χ. ο Καρλομάγνος, που διοικούσε περίπου τις χώρες της Γαλλίας, Γερμανίας και Ιταλίας, στέφθηκε αυτοκράτορας των Ρωμαίων από τον πάπα στη Ρώμη. Λέγεται ότι την ίδια ημέρα αντιπροσωπεία του πατριάρχη της Ιερουσαλήμ του παρέδωσε τα κλειδιά του Παναγίου Τάφου, χωρίς ο ίδιος ποτέ να θελήσει να κατακτήσει την Ιερουσαλήμ, της οποίας η αίγλη συνεχώς ξεθωριάζει και οι Εβραίοι είναι μια θλιβερή ομάδα υπό συνεχείς διωγμούς από Αιγύπτιους και Άραβες μέχρι που ο πάπας Ουρβανός απαίτησε την κατάκτηση της Ιερουσαλήμ και την απελευθέρωση του Παναγίου Τάφου. Είμαστε στο 1099 μ.Χ. και οι Σταυροφορίες ανοίγουν νέο κεφάλαιο για την Ιερουσαλήμ και την ευρύτερη περιοχή. Είναι πολλοί οι εξέχοντες Σταυροφόροι που φόρεσαν το στέμμα του βασιλιά της Ιερουσαλήμ. Θα τους το αφαιρέσει ο Σαλαδίνος, Σουλτάνος της Αιγύπτου, ο οποίος θα πολιορκήσει την Πόλη και τον Σεπτέμβριο του 1192, έναν αιώνα μετά την πρώτη Σταυροφορία, θα υπογράψει με τον βασιλιά Ριχάρδο τη Συνθήκη της Γιάφας. Πρόκειται για την πρώτη διχοτόμηση της Παλαιστίνης. Το χριστιανικό βασίλειο με την Άκρα ως πρωτεύουσα ενώ ο Σαλαδίνος κράτησε την Ιερουσαλήμ, παραχωρώντας πλήρη χριστιανική πρόσβαση στον Πανάγιο Τάφο.
Τη δυναστεία του Σαλαδίνου θα διαδεχθούν οι Μαμελούκοι ως αυθέντες της Ιερουσαλήμ, και το μακελειό να μην έχει τέλος, έως ότου, στις 24 Αυγούστου 1516, ο Οθωμανός Σουλτάνος, Σελίμ Α’, ο βλοσυρός, θα νικήσει κατά κράτος τον στρατό των Μαμελούκων στο Χαλέπι. Το μεγαλύτερο μέρος της Μέσης Ανατολής θα παρέμενε οθωμανικό για τους επόμενους τέσσερις αιώνες. Τον επόμενο χρόνο, μόλις οι ουλεμάδες παρέδωσαν στον Σελίμ τα κλειδιά της Ιερουσαλήμ, ο ίδιος έσπευσε να επιβεβαιώσει την ανοχή των Οθωμανών για τους Χριστιανούς και τους Εβραίους και προσευχήθηκε στο “Όρος του Ναού”. Αυτή τη συνεχή Οθωμανική κατοχή θα θελήσει να διακόψει ο Ναπολέων Βοναπάρτης, ο οποίος, στα πλαίσια της εκστρατείας στην Αίγυπτο, θα εισβάλει και στην Παλαιστίνη, 1799, και θα φθάσει μερικά λίγα χιλιόμετρα έξω από την Ιερουσαλήμ. Φαντασιώνεται την κατάκτηση της Αγίας Πόλης και στέλνει μήνυμα στο επαναστατικό Διευθυντήριο στο Παρίσι: “Όταν θα διαβάζετε αυτή την επιστολή, είναι πιθανόν να στέκομαι στα ερείπια του Ναού του Σολομώντα”. Θα εκδώσει και μία διακήρυξη, “Ισραηλίτες, έθνος μοναδικό που οι κατακτήσεις και η τυραννία σας στέρησαν τη γη των προγόνων σας. Εγέρθητε. Η Θεία Πρόνοια με έστειλε να σας προσφέρω την ισραηλίτικη κληρονομιά . . .”. Ο ίδιος θα επιστρέψει στο Παρίσι ταπεινωμένος.
Τη δυναστεία του Σαλαδίνου θα διαδεχθούν οι Μαμελούκοι ως αυθέντες της Ιερουσαλήμ, και το μακελειό να μην έχει τέλος, έως ότου, στις 24 Αυγούστου 1516, ο Οθωμανός Σουλτάνος, Σελίμ Α’, ο βλοσυρός, θα νικήσει κατά κράτος τον στρατό των Μαμελούκων στο Χαλέπι. Το μεγαλύτερο μέρος της Μέσης Ανατολής θα παρέμενε οθωμανικό για τους επόμενους τέσσερις αιώνες. Τον επόμενο χρόνο, μόλις οι ουλεμάδες παρέδωσαν στον Σελίμ τα κλειδιά της Ιερουσαλήμ, ο ίδιος έσπευσε να επιβεβαιώσει την ανοχή των Οθωμανών για τους Χριστιανούς και τους Εβραίους και προσευχήθηκε στο “Όρος του Ναού”. Αυτή τη συνεχή Οθωμανική κατοχή θα θελήσει να διακόψει ο Ναπολέων Βοναπάρτης, ο οποίος, στα πλαίσια της εκστρατείας στην Αίγυπτο, θα εισβάλει και στην Παλαιστίνη, 1799, και θα φθάσει μερικά λίγα χιλιόμετρα έξω από την Ιερουσαλήμ. Φαντασιώνεται την κατάκτηση της Αγίας Πόλης και στέλνει μήνυμα στο επαναστατικό Διευθυντήριο στο Παρίσι: “Όταν θα διαβάζετε αυτή την επιστολή, είναι πιθανόν να στέκομαι στα ερείπια του Ναού του Σολομώντα”. Θα εκδώσει και μία διακήρυξη, “Ισραηλίτες, έθνος μοναδικό που οι κατακτήσεις και η τυραννία σας στέρησαν τη γη των προγόνων σας. Εγέρθητε. Η Θεία Πρόνοια με έστειλε να σας προσφέρω την ισραηλίτικη κληρονομιά . . .”. Ο ίδιος θα επιστρέψει στο Παρίσι ταπεινωμένος.
Θυμόμαστε τον Ιμπραήμ, τον σφαγέα της Πελοποννήσου, μεσούσης της Ελληνικής Επαναστάσεως. Το 1831, ο πατέρας του, κυβερνήτης της Αιγύπτου, είχε καταλάβει και το σημερινό Ισραήλ. Το Πάσχα του 1834 ο Ιμπραήμ, ως κύριος της Ιερουσαλήμ, με το στρατηγείο του στο ανακτορικό συγκρότημα του Τάφου του Δαβίδ, θα παρακολουθήσει την αφή του Αγίου Φωτός, αλλά θα ακολουθήσουν συνωστισμοί και εξεγέρσεις με πολλά θύματα. Τελικά ο Ιμπραήμ θα αφήσει ανοιχτό τον δρόμο για την Ιερουσαλήμ στους Ευρωπαίους. Πολλοί είναι αυτοί που θα αρχίσουν να ενδιαφέρονται και να συρρέουν εκεί, με Εβραϊκές καταβολές, μέχρις ότου κάποιος Τέοντορ Χέρτσλ, κριτικός λογοτεχνίας στη Βιέννη, θα γράψει το 1895, “Το κυρίαρχο συναίσθημα ανάμεσα στους Εβραίους είναι η απόγνωση. Οι Εβραίοι δεν θα μπορούσαν ποτέ να είναι ασφαλείς χωρίς τη δική τους πατρίδα”. Ναι, είχε ρίξει την ιδέα του “Σιωνισμού”. Οι Εβραίοι της Διασποράς πλέον θεωρούν ότι η ίδια τους η ύπαρξη είναι συνδεδεμένη με την Ιερουσαλήμ.. “Ποιος μπορεί να αμφισβητήσει το δικαίωμα των Εβραίων στην Παλαιστίνη;”. Αυτή θα είναι η επωδός του σιωνισμού στο εξής, την οποία θα ενστερνισθούν αυτοκράτορες, άλλοι εστεμμένοι και εξέχουσες προσωπικότητες της Εσπερίας, αλλά και εκείθεν του Ατλαντικού.
Το τέλος του Α’ΠΠ θα βρει την Οθωμανική Αυτοκρατορία διαλυμένη. Ο Πρωθυπουργός της Αγγλίας Λόιντ Τζορτζ θα αποφασίσει ότι η Βρετανία θα πρέπει να αποκτήσει την Παλαιστίνη με τελική επιδίωξη την Ιερουσαλήμ “ως χριστουγεννιάτικο δώρο για το βρετανικό έθνος”. “Θα την έχετε”, θα του πει ο Κλεμανσώ στο Συνέδριο των Βερσαλιών. Η περιοχή όλη θα τεθεί υπό Βρετανική Εντολή για μια δεκαπενταετία. Πάνω από 250000 Εβραίοι έφθασαν στην Παλαιστίνη τη δεύτερη περίοδο της Εντολής. Και η πλειονότητα των Αράβων, οι κοσμικοί εθνικιστές και οι ισλαμιστές φονταμενταλιστές, αρχίζει να πείθεται ότι μόνον ο ένοπλος αγώνας θα μπορούσε να σταματήσει τον σιωνισμό. Θα ακολουθήσει η Αραβική Εξέγερση.
Στις 14 Φεβρουαρίου 1947, ο πρωθυπουργός της Αγγλίας, Άτλυ, μιλώντας στο υπουργικό συμβούλιο θα συμφωνήσει να αποχωρήσει η χώρα του από την Παλαιστίνη. Μια ειδική επιτροπή του ΟΗΕ θα προτείνει την διχοτόμηση της Παλαιστίνης σε δύο κράτη. Ο Μπεν Γκουριόν θα δεχθεί το σχέδιο, όχι όμως και οι Άραβες. Τώρα άρχιζε ο πραγματικός πόλεμος. Η θέση του Ισραήλ είναι εξαιρετικά άσχημη. Οι στρατοί του Αραβικού Συνδέσμου εισβάλουν με αποστολή την εξολόθρευση των Εβραίων. Ο αντισυνταγματάρχης Μοσέ Νταγιάν πρωταγωνιστεί στις στρατιωτικές επιχειρήσεις. Ο Βάϊτσμαν εκλέγεται στο αξίωμα του προέδρου, και ο Μπεν Γκουριόν είναι ο πρώτος πρωθυπουργός του Ισραήλ. Φθάσαμε στον Απρίλιο του 1949. Με τη μεσολάβηση του ΟΗΕ, στο Βρετανικό Διοικητήριο, υπογράφεται ανακωχή. Η Ιερουσαλήμ διχοτομείται σε ανατολική και δυτική. Θα την ξαναενώσει ο Νταγιάν στα πλαίσια του πολέμου των έξι ημερών νικώντας τις δυνάμεις του Χουσέιν της Ιορδανίας που κατείχε το ανατολικό τμήμα ως ο τελευταίος βασιλιάς της.
“Ενώσαμε πάλι και για πάντα την Πόλη, την πρωτεύουσα του Ισραήλ”, θα πει ο Νταγιάν στις 5 Ιουνίου 1967. Και οι απανταχού Εβραίοι, και όχι μόνον, εσαεί θα προσέρχονται στο Τείχος των Δακρύων με τα χαρτάκια - προσευχές.
Ιερουσαλήμ, τόπος τριών Θρησκειών. Τελικά, σε ποιόν ανήκει;
Ιερουσαλήμ, τόπος τριών Θρησκειών. Τελικά, σε ποιόν ανήκει;
1η του Οκτώβρη 2025.
Καλό μήνα!
Γρηγόριος Δημ. Νούσιας – αεροπόρος.
