Μουντιάλ... Γυναικών: Μια χορογραφία ανάμεσα στο γήπεδο και στο σαλόνι 

Καθώς το Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου του 2026 ξεδιπλώνεται, μετατρέποντας τις μέρες και τις νύχτες μας σε έναν ατελείωτο χτύπο της «στρογγυλής θεάς», το βλέμμα μου –συνηθισμένο πια να σαρώνει το πρόγραμμα της ΕΡΤ, να ισορροπεί ανάμεσα στις ζωντανές μεταδόσεις, τα ντοκιμαντέρ και τις επαναλήψεις– στρέφεται αλλού. Στρέφεται στο σαλόνι. Εκεί όπου το τηλεκοντρόλ γίνεται συχνά το μήλον της έριδος, αλλά και το εργαλείο μιας άτυπης διπλωματίας. 

Ως άνθρωπος που εργάζεται στη Σύνθεση Προγράμματος, η δουλειά μου είναι να χτίζω. Να επιλέγω πότε ο τηλεθεατής θα δει τον αγώνα, πότε την ανάλυση, πότε μια ανάπαυλα με ένα ντοκιμαντέρ ή με τη νοσταλγική ματιά σε μια ταινία που μιλάει για τα ποδοσφαιρικά χρόνια της αθωότητας. Όμως, η δική μας «σύνθεση» –αυτή του σπιτιού– είναι πιο πολύπλοκη. Είναι μια σύνθεση που ορίζεται από τις ανάγκες, τα πάθη και τους συμβιβασμούς δύο ανθρώπων. 

Ο μύθος του «ανδρικού προνομίου». 

Έχουμε συνηθίσει, ως κοινωνία, να βλέπουμε το Μουντιάλ μέσα από ένα στερεοτυπικό πρίσμα: ο άνδρας καθηλωμένος στον καναπέ, με μια μπύρα στο χέρι, αποκομμένος από την πραγματικότητα και η γυναίκα να περιφέρεται στο σπίτι, δυσανασχετώντας για τις ώρες που «χάνονται» μπροστά στην οθόνη. Είναι μια εικόνα που ανήκει, θα τολμούσα να πω, στον περασμένο αιώνα. 

Η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετη και, αν θέλετε, πολύ πιο όμορφη. Το ποδόσφαιρο δεν είναι «ανδρικό άθλημα» από τη φύση του, παρά μόνο από την παράδοση. Και οι παραδόσεις, όπως ξέρουμε, είναι για να εξελίσσονται. Σήμερα, η «συνήθεια» του συντρόφου να ξημεροβραδιάζεται βλέποντας ποδόσφαιρο δεν είναι απαραίτητα μια απομόνωση. Είναι συχνά μια κατάθεση πάθους. Το θέμα δεν είναι τι βλέπει, αλλά γιατί το βλέπει. Είναι η ανάγκη για συλλογικότητα, για το «μαζί» –έστω και αν αυτό το «μαζί» αφορά 22 ανθρώπους που τρέχουν πίσω από μια μπάλα στην άλλη άκρη του Ατλαντικού. Το «Μουντιάλ» της δικής μας καθημερινότητας. 

Ας είμαστε ειλικρινείς: Χώρισε ποτέ το Μουντιάλ τα ζευγάρια; Αν ένας γάμος ή μια σχέση φτάσει στα όριά της επειδή ο ένας θέλει να δει τον Λούκα Μόντριτς ή τον Σον Χιουνγκ-μιν, τότε το πρόβλημα δεν είναι το οφσάιντ. Το πρόβλημα είναι η έλλειψη διαλόγου. Η σχέση είναι ένας αγώνας που δεν λήγει στα 90 λεπτά. Απαιτεί τακτική, υπομονή και –πάνω απ' όλα– διάθεση να κατανοήσεις τη γλώσσα του άλλου. 

Πολλές φορές, το «Μουντιάλ των Γυναικών» (με την έννοια της δικής μας επιλογής) δεν είναι η αποχή από το ποδόσφαιρο, αλλά η επιλεκτική συμμετοχή. Δεν χρειάζεται να αναλύουμε το 4-4-2 για να συμμετέχουμε. Μπορούμε να απολαύσουμε την αγωνία, την ένταση, τον πανηγυρισμό. Μπορούμε να δούμε τις «Ηρωίδες», μια αυστραλιανή παραγωγής που προβάλλουμε στην ΕΡΤ και να καταλάβουμε ότι ο αθλητισμός είναι μια παγκόσμια γλώσσα. Όταν ο σύντροφός σου βλέπει έναν αγώνα, δεν βλέπει απλώς σκορ. Βλέπει ιστορίες. Και οι ιστορίες είναι αυτές που σας ενώνουν.ωΕναλλακτικές Διαδρομές: Η Τέχνη της Απόδρασης. 

Και τι συμβαίνει όταν το πάθος του άλλου για το ποδόσφαιρο υπερβαίνει τις δικές σου αντοχές; Εκεί αρχίζει η δημιουργικότητα. Το να έχεις τον δικό σου χώρο δεν είναι «διάσταση», είναι αυτονομία. 

Εμείς, στο πρόγραμμα, φροντίζουμε να υπάρχει ποικιλία για όλους. Όταν στο σπίτι παίζει ποδόσφαιρο, για σένα ίσως είναι η ευκαιρία να ανακαλύψεις πράγματα που η καθημερινή τρέλα σε εμποδίζει να δεις.

• Η ανάγκη για ευεξία: Υπάρχουν πάντα εκπομπές που έχουν να κάνουν με το πώς να φροντίσεις τον εαυτό σου, να ακούσεις μια επιστημονική συμβουλή, να δεις μια ανθρώπινη ιστορία. Είναι η δική σου ώρα για «επαναφόρτιση».
• Η νοσταλγία: Τα ντοκιμαντέρ όπως «Τα Χρόνια της Αθωότητας» δεν είναι μόνο αθλητικά. Είναι κοινωνιολογικά. Είναι η Ελλάδα που αγαπήσαμε, η Ελλάδα του μόχθου. Μπορείς να τα δεις μόνη, αλλά μπορείς να καλέσεις τον σύντροφό σου να τα δείτε μαζί –ίσως εκεί ανακαλύψει ότι το ποδόσφαιρο δεν ήταν πάντα εκατομμύρια ευρώ και τηλεοπτικά δικαιώματα, αλλά κάτι πολύ πιο αγνό.
• Οι "κρυφές" γωνιές του πολιτισμού: Ένα βιβλίο, μια ξένη ταινία, ένα ταξίδι μέσα από την οθόνη σε μέρη που δεν έχουμε επισκεφθεί.

Η διασκέδαση δεν είναι μονοδιάστατη. Το Μουντιάλ είναι μια γιορτή, αλλά η ζωή είναι μια σειρά από μικρές γιορτές. Αν ο ένας θέλει τη γιορτή του γηπέδου και ο άλλος τη γιορτή της περισυλλογής, δεν υπάρχει λόγος να υπάρξει ρήξη. Υπάρχει ο χώρος για να συνυπάρξουν. Η Συμμετοχή: Όχι ως υποχρέωση, αλλά ως επιλογή. 

Υπάρχει βέβαια και η κατηγορία των γυναικών που «μυήθηκαν» στο ποδόσφαιρο μέσω των συντρόφων τους. Κι εδώ, η ιστορία αποκτά ενδιαφέρον. Δεν είναι λίγες οι φορές που βλέπω στο τμήμα μας, στις αναλύσεις τηλεθέασης, ότι το γυναικείο κοινό αυξάνεται στις μεγάλες διοργανώσεις. Γιατί; Ίσως γιατί το Μουντιάλ είναι ένα «reality» με την καλύτερη δυνατή σκηνοθεσία και το μεγαλύτερο διακύβευμα. 

Όταν κάθεσαι δίπλα στον σύντροφό σου και ρωτάς «γιατί έκανε αυτή την αλλαγή;», δεν ρωτάς μόνο για το παιχνίδι. Ανοίγεις μια πόρτα επικοινωνίας. Συμμετέχεις στον κόσμο του. Και, κάποιες φορές, εκπλήσσεσαι. Ανακαλύπτεις ότι πίσω από την «τρελή» φωνή του στις κερκίδες ή μπροστά στην TV, κρύβεται ένας άνθρωπος που απλώς έχει ανάγκη να εκτονωθεί, να νιώσει μέλος μιας ομάδας, να ξεφύγει από την πίεση της εργασίας. 

Εκείνη τη στιγμή, η συμμετοχή σου γίνεται δώρο. Όχι γιατί σου αρέσει απαραίτητα το ποδόσφαιρο, αλλά γιατί σου αρέσει να μοιράζεσαι μια στιγμή. Είναι μια μορφή ενσυναίσθησης. Η Αξία της Συνύπαρξης – Μια επαγγελματική και προσωπική διαπίστωση. 

Στη δική μου δουλειά, βλέπω το Μουντιάλ σαν μια τεράστια παρτιτούρα. Πρέπει να συνθέσουμε τις μεταδόσεις, τις εκπομπές με τους δημοσιογράφους, τις αναλύσεις, τις ανθρώπινες ιστορίες. Πρέπει να κρατήσουμε τον ρυθμό. 

Κάπως έτσι, πιστεύω, πρέπει να βλέπουμε και τη συμβίωση. Το Μουντιάλ είναι μια περίοδος «έντασης» στο πρόγραμμα της ζωής μας. Μια περίοδος που όλα τρέχουν λίγο πιο γρήγορα. Αλλά αν μάθουμε να εναρμονίζουμε τα προγράμματά μας, αν μάθουμε να βρίσκουμε τις στιγμές όπου οι δικοί μας ρυθμοί συναντούν τους ρυθμούς των άλλων, τότε η περίοδος αυτή δεν είναι πηγή τριβών. Είναι μια περίοδος που μπορεί να μας φέρει πιο κοντά. 

Σκεφτείτε το: Πόσες φορές δεν έχουμε αναβάλλει μια συζήτηση, μια βόλτα, μια στιγμή επειδή «είχε αγώνα»; Αν όμως αλλάξουμε την οπτική, αν πούμε «θα δούμε τον αγώνα μαζί, θα φτιάξουμε κάτι ωραίο να φάμε και μετά θα μιλήσουμε για τις διακοπές μας», τότε ο αγώνας γίνεται το χαλί πάνω στο οποίο πατάει η σχέση μας. Δεν είναι ο πρωταγωνιστής. Είναι το σκηνικό.  

Κλείνοντας: Ένα «Μουντιάλ» για όλους μας. 

Ίσως, τελικά, το «Μουντιάλ των Γυναικών» να μην αφορά τις γυναίκες που παίζουν ποδόσφαιρο (αν και οι ηρωίδες των γηπέδων μας εμπνέουν καθημερινά), αλλά τις γυναίκες που επιλέγουν πώς θα βιώσουν αυτή την εμπειρία. 

Μπορούμε να επιλέξουμε να είμαστε οι «απέξω», οι κριτές της «σπατάλης χρόνου». Ή μπορούμε να επιλέξουμε να είμαστε οι συν-ταξιδιώτες. Μπορούμε να φτιάξουμε το δικό μας πρόγραμμα –ένα πρόγραμμα που περιλαμβάνει τον σεβασμό, την αγάπη για τον άνθρωπο που έχουμε δίπλα μας, αλλά και τον σεβασμό στον εαυτό μας και τις δικές μας ανάγκες για ποιότητα ζωής. 

Όπως έλεγε και μία εκπομπή, η ευζωία δεν είναι πολυτέλεια, είναι δικαίωμα. Και η ευζωία σε μια σχέση είναι δικαίωμα και των δύο. Ας μην αφήσουμε, λοιπόν, καμία διοργάνωση, όσο μεγάλη κι αν είναι, να επισκιάσει την ουσία. 

Το Μουντιάλ θα τελειώσει. Οι νικητές θα σηκώσουν το κύπελλο, οι ηττημένοι θα επιστρέψουν στις πατρίδες τους, και η καθημερινότητα θα βρει πάλι τους ρυθμούς της. Αυτό που θα μείνει –αυτό που πρέπει να μείνει– είναι το πώς περάσαμε αυτόν τον μήνα. Αν καταφέραμε να χωρέσουμε τον κόσμο όλο στο σαλόνι μας, χωρίς να αφήσουμε απέξω τον άνθρωπο που αγαπάμε. 

Ας απολαύσουμε, λοιπόν, τη διοργάνωση. Με τον τρόπο που ταιριάζει σε καθεμία από εμάς. Είτε με ένα ποτήρι κρασί, είτε με ένα βιβλίο στο χέρι, είτε φωνάζοντας «γκολ» μαζί με τους υπόλοιπους. Στο τέλος, η πιο μεγάλη νίκη δεν είναι του πρωταθλητή κόσμου, αλλά του ζευγαριού που κατάφερε να συντονίσει το πρόγραμμά του και να βγει από αυτή την «ποδοσφαιρική καταιγίδα» πιο δεμένο, πιο κατανοητό, πιο «μαζί». 

Γιατί, όπως έμαθα τόσα χρόνια μέσα από το πρόγραμμα της ΕΡΤ, βλέποντας τόσες και τόσες εικόνες να περνούν από την οθόνη: η ζωή, όπως και το σωστά συντεταγμένο πρόγραμμα, έχει ανάγκη από ισορροπία. Και η ισορροπία είναι η πιο ωραία τέχνη. Ας την εξασκήσουμε, λοιπόν, και σε αυτό το Μουντιάλ.