Οι Δράσεις μας και η Τεκμηρίωσή τους!

Ο αρμόδιος για θέματα Αμυντικής Βιομηχανίας και Καινοτομίας υφυπουργός Εθνικής Αμύνης κος Νίκος Χαρδαλιάς, δήλωσε μεταξύ άλλων στη Βουλή, ότι θα αναληφθούν νομοθετικές πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας και μάλιστα πριν το πέρας του τρέχοντος έτους. Ειδικά για την έρευνα για την καινοτομία ανέφερε τα ακόλουθα:

«Σε όλες τις μεγάλες προκλήσεις που ανοίγονται για τη χώρα μας δεν θα είμαστε θεατές, θα συμμετέχουμε, θα ανοίξουμε νέους δρόμους που αφορά στην έρευνα, στη καινοτομία, σε όλα τα ζητήματα που άπτονται των νέων τεχνολογιών έτσι ώστε η χώρα μας να παραμείνει πρωταγωνίστρια»

Στα πλαίσια υποστήριξης της ανακοινωθείσας νέας νομοθετικής πρωτοβουλίας, κρίνεται απαραίτητο να επισημανθεί ότι οι έξυπνοι άνθρωποι μαθαίνουν και παραδειγματίζονται από τα σφάλματα αλλά και τις εμπειρίες των άλλων. Για να γίνει επομένως προσέγγιση στο θέμα της καινοτομίας για την Άμυνα στη χώρα μας, θα πρέπει να εξεταστούν επιτυχημένα σχετικά παραδείγματα άλλων συμμάχων χωρών, ώστε από τη σύγκριση αυτή να εξαχθούν χρήσιμα και εφαρμόσιμα συμπεράσματα.

Το αμερικανικό παράδειγμα

Οι Ηνωμένες Πολιτείες, διαχρονικά θεωρούνται πρωτοπόρες σε θέματα καινοτομίας, με αιχμή του δόρατος την καινοτομία για την Άμυνα. Πιο συγκεκριμένα η DARPA (Defence Advanced Research Projects Agency) δημιουργήθηκε το Φεβρουάριο του 1958 ως “Υπηρεσία Έρευνας Προηγμένων Αμυντικών Προγραμμάτων” από τον τότε πρόεδρο Ντουάιτ Αϊζενχάουερ. Είναι η Υπηρεσία Έρευνας Προηγμένων Αμυντικών Προγραμμάτων και λειτουργεί ως Οργανισμός του υπουργείου Άμυνας των ΗΠΑ (DoD), υπεύθυνος για την ανάπτυξη των αναδυόμενων τεχνολογιών για χρήση από το στρατό.

 

Κατά την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου, για την αποφυγή διαρροής από το δυτικό στρατόπεδο γνώσεων και αμυντικών υλικών υψηλής τεχνολογίας, λειτούργησε η “Συντονιστική Επιτροπή” γνωστή ως COCOM (Coordination Committee). Μετά τη διάλυση του Συμφώνου της Βαρσοβίας, το έτος 1998 η COCOM αντικαταστάθηκε από το καθεστώς Ελέγχου εξαγωγών γνωστού ως Wassenaar Arrangement (WA). Στα πλαίσια λειτουργίας του WA δραστηριοποιείτε η Ομάδα Εμπειρογνωμόνων (Expert’s Group-EG) που σκοπό έχει τη σύνταξη και την ετήσια αναθεώρηση της λίστας υλικών και τεχνολογίας Διττής χρήσης (Dual Use List- DUL) υψηλής τεχνολογίας.

Οι πρώτοι προεδρεύοντες του Expert’s Group εκπροσωπούσαν τις χώρες: ΗΠΑ, Γαλλία, Αγγλία, ενώ η πρώτη “μικρότερη” χώρα που επιλέχθηκε στη συνέχεια ήταν η Ελλάδα. Ο πρώτος και μοναδικός μέχρι σήμερα προεδρεύων του EG από την Ελλάδα ήταν ο τότε Σμήναρχος Ιωάννης Αναστασάκης, ως εκπρόσωπος του υπουργείου Εθνικής Άμυνας υπό την αιγίδα του υπουργείου Εξωτερικών.

ΗΠΑ και καινοτομία

Στις μέρες μας, το υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ παρότι όπως προαναφέρθηκε είναι πρωτοπόρο σε θέματα υποστήριξης της καινοτομίας, δεν εφησυχάζει, αλλά ανακοίνωσε στις 17 Οκτωβρίου 2022 την έναρξη εργασιών της επιτροπής Defence Innovation Committee. Αυτή έχει αποστολή την αντιμετώπιση δυσλειτουργιών που έχουν εντοπιστεί στις διαδικασίες και με τελικό ζητούμενο την επιτάχυνση και προώθηση για την ανάπτυξη καινοτόμων ιδεών για την Άμυνα.

Επίσης θα πρέπει να αναφερθεί ότι στις ΗΠΑ που πραγματικά ενδιαφέρονται για την εκμετάλλευση της καινοτομίας, κάθε σχετική πρόταση εξετάζεται σε χρόνο περίπου τριών μηνών από την υποβολή της και εάν αποδειχθεί ενδιαφέρουσα επιχειρησιακά, τότε άμεσα εξασφαλίζει τόσο οικονομική όσο και άλλων μορφών στήριξη.

Επιπλέον αναφέρετε ότι το υπουργείο Άμυνας (DoD) των ΗΠΑ, στα πλαίσια ουσιαστικής υποστήριξης της καινοτόμου Έρευνας και Ανάπτυξης, ανακοίνωσε στις 27 Ιουνίου 2022 την ίδρυση νέου “Ειδικού Γραφείου”, με αποστολή την εξεύρεση χρηματοδότησης των defence Start Ups από ιδιωτικά κεφάλαια.

Επιπλέον των ανωτέρω, σε εμπέδωση της λατινικής ρήσης «η γνώση είναι δύναμη» (Scientia potentia est), επισημαίνεται ότι έμπειροι απόστρατοι αξιωματικοί δραστηριοποιούνται ως “ατζέντηδες” υπηρεσιών του υπουργείου Άμυνας σε συγκεκριμένες γεωγραφικές περιοχές του κόσμου, που σκοπό έχουν να εντοπίζουν σε διεθνές περιβάλλον δημοσιεύσεις ή κοινοποιήσεις καινοτόμων εταιρειών και ερευνητικών Κέντρων. Στη συνέχεια τους φέρνουν σε επαφή με τις αρμόδιες υπηρεσίες Έρευνας και Ανάπτυξης των Ενόπλων Δυνάμεων των ΗΠΑ. Με τη διαδικασία αυτή επιτυγχάνεται η ταχύτατη περαιτέρω αξιολόγηση και εκμετάλλευση της εκάστοτε καινοτόμου τεχνολογίας, που έχει αναπτυχθεί σε οποιοδήποτε σημείο του πλανήτη, για την Άμυνα και την ασφάλεια των ΗΠΑ.

Επιπλέον όλων των προαναφερθέντων, για την επιτάχυνση των διαδικασιών αξιοποίησης της καινοτομίας για την Άμυνα και την Ασφάλεια γίνεται χρήση του “Επιταχυντή Καινοτομίας” (Defence Innovation Accelerator) που είναι μία πλατφόρμα διαχείρισης των δεδομένων για την ταχύτερη δυνατή λήψη αποφάσεων, χρηματοδότησης, ανάπτυξης και εφαρμογής.

 Το ισραηλινό παράδειγμα
Το Ισραήλ θεωρείται χώρα που αξιοποιεί και υποστηρίζει την καινοτομία για την Άμυνα. Η όλη προσπάθεια εκμετάλλευσης της καινοτομίας φέρει την κωδική ονομασία “Innofence” που προέρχεται από τη φράση “innovation defence”, δηλαδή “καινοτομία για την Άμυνα”. Στο υπουργείο Άμυνας του Ισραήλ για το “innofence” ενδεικτικά δραστηριοποιούνται υπηρεσίες όπως είναι για παράδειγμα μεταξύ και άλλων: η Διοίκηση για την Ανάπτυξη Όπλων και Τεχνολογικής Υποδομής, η Διοίκηση Ψηφιακού Μετασχηματισμού, η Διεύθυνση Υπηρεσιών Υπολογιστών, η Διεύθυνση Τεχνολογίας και Επιμελητείας, η Διεύθυνση Πληροφοριών. 

 

Επισημαίνεται ότι μόνο μία υπηρεσία πραγματοποιεί τον αρχικό έλεγχο του φακέλου κάθε καινοτόμου πρότασης και στην συνέχεια τον προωθεί στην πλέον αρμόδια για το κάθε συγκεκριμένο θέμα υπηρεσία, με σκοπό την περεταίρω πιο εμπεριστατωμένη αξιολόγηση.

Στα πλαίσια του “innofence” οι Αρμόδιες Υπηρεσίες των Ενόπλων Δυνάμεων του Ισραήλ συνεργάζονται στενά με εταιρείες υποστήριξης και χρηματοδότησης των καινοτόμων νεοφυών εταιρειών (innovation Start Ups). Ενδεικτικά, δύο από τις εταιρείες αυτές αναφέρονται στη συνέχεια ως παραδείγματα:

Α. Η εταιρεία “iHLS” είναι ένας Επιταχυντής εκκίνησης για την υποβοήθηση των Start Ups εταιρειών (startups accelerator) , σε συνεργασία με το υπουργείο Άμυνας του Ισραήλ. Ήδη είναι σε εξέλιξη ο 5ος κύκλος εντοπισμού και χρηματοδότησης νεοφυών καινοτόμων εταιρειών, τόσο στο Ισραήλ, όσο και διεθνώς, όπως για παράδειγμα και στην Ελλάδα. Στην ουσία είναι ένα κέντρο καινοτομίας για τεχνολογικά έργα διττής χρήσης (dual use technologies). Η εταιρεία αυτή αναμένει το πράσινο φως από το υπουργείο Άμυνας σχετικά με το ενδιαφέρον που παρουσιάζει η κάθε καινοτόμος πρόταση και έτσι προχωρά στην χρηματοδότηση και την παροχή κάθε μορφής υποστήριξης.

Β. Η εταιρεία “SOSA-Innofense Accelerator”, είναι ένας επιταχυντής καινοτομίας για την Άμυνα, δηλαδή ένα μοναδικό τεχνολογικό πρόγραμμα διττής χρήσης (dual use) που έχει σχεδιαστεί για να γεφυρώσει τον κόσμο της καινοτομίας και της ασφάλειας. Το πρόγραμμα που υιοθετεί η εταιρεία υποστηρίζει την διαδικασία ανάπτυξης για τις μοναδικές ανάγκες ασφαλείας και τις προκλήσεις που καλείται να αντιμετωπίσει ο IDF (Israel Defence Forces).

Είναι ενδεικτικό και πρέπει να επισημανθεί ότι και οι δύο αυτές αναφερθείσες Ισραηλινές εταιρείες, αξιοποιούν αποστράτους (veterans και reserves) που εξ’ επιχειρησιακής εμπειρίας γνωρίζουν και αντιλαμβάνονται την βαρύνουσα σημασία της αξιοποίησης της καινοτομίας για την Άμυνα και την ασφάλεια, ως πολλαπλασιαστών ισχύος.

* Ο αντιπτέραρχος (Ι)εα Ιωάννης Αναστασάκης είναι στρατηγικός αναλυτής για την περιφερειακή Ασφάλεια και συνεργάζεται με διεθνή Ιδρύματα σε Ελλάδα και το εξωτερικό. Είναι Chair.GCSP Athens A.H., καθώς επίσης Γραμματέας του Συνδέσμου Αποφοίτων Σχολής Ικάρων (ΣΑΣΙ).

Συνέντευξη του Αντιπτέραρχου ε.α. της Πολεμικής Αεροπορίας και Προέδρου του Συνεταιρισμού ΟΣΜΟΣΑ «ΙΚΑΡΟΣ» (ιδρυτικό μέλος του Κέντρου Αριστείας Ακρόπολις)  στις Συνδέσεις 2772023 ΕΡΤ, ως ο άνθρωπος που είδε την πτώση του Canadair.

Πατήστε ΕΔΩ για να δείτε  το βίντεο της συνέντευξης.

Ο αντιπτέραρχος, Γιώργος Γερούλης, που είδε την πτώση του Canadair το οποίο έκοψε το «νήμα» της ζωής στους δύο πιλότους, μιλά αποκλειστικά στις «Συνδέσεις» για την ανείπωτη τραγωδία που έλαβε χώρα στην Κάρυστο κατά τη διάρκεια της πυρόσβεσης της μεγάλης πυρκαγιάς στην περιοχή.

ΕΡΤ: Είναι πρωί Πέμπτης. Κυρίες και κύριοι, καλημέρα σε όλους και είναι δύσκολη Πέμπτη αυτή γιατί το απόγευμα στις 5 το απόγευμα συγκεκριμένα η οικογένεια του υποσμηναγού του Περικλή Στεφανίδη θα πει το τελευταίο αντίο. Είναι η ώρα του αποχαιρετισμού του αποχωρισμού στις 5 το απόγευμα στο Κιλκίς, στη γενέτειρα, στη γενέθλια, στην πατρίδα του εκλιπόντος.

Είναι δύσκολες οι στιγμές. Είναι ακόμα το πένθος μεγάλο. Να σας θυμίσω ότι οι Ένοπλες Δυνάμεις βρίσκονται σε εθνικό πένθος. Είναι μαζί μας όπως σας παραγγείλαμε νωρίτερα. Ο Αντιπτέραρχος ο κ. Γιώργος Γεωργούλης είναι Αντιπτέραρχος εν αποστρατεία και τον ευχαριστούμε θερμά γι αυτήν την επικοινωνία. Και να ξεκινήσω με τα ειλικρινή μας συλλυπητήρια, κύριε Γερούλη, γιατί ξέρουμε ότι όλοι είσαστε μια οικογένεια.

ΓΕΡΟΥΛΗΣ: Καλημέρα σας. Όντως έτσι είναι τα πράγματα. Δυστυχώς αυτές τις ημέρες δεν είμαστε στην καλύτερη μας κατάσταση. Ψυχολογική. Βλέποντας ότι ο φόρος τιμής, ο φόρος αίματος, συνεχίζεται, αλλά αυτή η ζωή, αυτό είναι το καθήκον και αυτό είναι και το πρόβλημα της Πολεμικής Αεροπορίας να υποστηρίζει με αίμα το έργο της. Και νομίζω ότι αυτό έπραξαν οι δύο πιλότοι. Ό, τι και θα μας πείτε εσείς τι είδατε καλύτερα; Γιατί ήταν και αυτόπτης μάρτυρας. Ήταν σε πάρα πολύ κοντινή απόσταση, αλλά ξέρετε πάρα πολύ καλά και την ψυχολογία των ανθρώπων αυτών. Δεν είναι επάγγελμα, είναι συνειδητή επιλογή.

ΕΡΤ: Θα ξεκινήσω από το τελευταίο που είπατε Ψυχολογία: ήμουνα, εδώ είχα, ήρθα την Κυριακή. Στις 4 ξέσπασε φωτιά. Δευτέρα είχαμε αεροσκάφη που επιχειρούσαν γενικότερα. Ενδεχομένως ήταν από άλλες χώρες και το έργο ήταν δύσκολο επειδή η περιοχή είναι πολύ ιδιόμορφη. Η περιοχή της Καρύστου έχει ψηλές πλατφόρμες, ανεμογεννήτριες και υψηλή τάση. Εχθές τα παιδιά κάνανε ένα θαυμαστό έργο επειδή το έβλεπα από το πρωί, είμαστε δίπλα από το χώρο που έγινε το ατύχημα, είχα πάει στην κορυφή για να βλέπω πως έγινε η επιχείρηση. Για να δούμε τι θα κάνουμε εμείς. Στα άλλα σπίτια θα συνεχιστεί; Έβλεπα λοιπόν ότι με χειρουργικό τρόπο επιχειρούσαν. Είχανε φτιάξει ένα πολύ ωραίο πλάνο παίρνοντας νερό από την Κάρυστο, από τον κόλπο της Καρύστου, στη συνέχεια στην πλαγιά παράλληλα με τις γραμμές μεταφοράς ρεύματος για να έχουν ασφάλεια και από τις ανεμογεννήτριες, για να ανεβοκατεβαίνουν. Προσέχανε τη φωτιά με τη φόρα που δυστυχώς ήταν πολύ και έριχναν το νερό ακριβώς στο σημείο. Όλες οι ρίψεις ήταν περίπου στο ίδιο στυλ. Αυτή η ρίψη, η τελευταία ίσως τελικά αυτή πήγαινε από υπερβάλλοντα ζήλο.
Πιθανότατα έτσι άφησε το νερό με τον στόχο με στόχο να μην ξαναγυρίσει, γιατί ήταν και η τελευταία προσπάθεια. Είχαν κατευνάσει όλες τις πυρκαγιές και από εκεί και πέρα ήταν τα πεζοπόρα τμήματα που θα κάνουν το τελείωμα. Δυστυχώς αυτή η τελευταία φάση ήταν και η μοιραία. Ενδεχομένως το σφάλμα του υπερβάλλοντος ζήλου για να τελειώσει με τον καλύτερο τρόπο τη δουλειά του είναι αυτό που δεν του έδωσε να προσέξει. Είχαν καπνό μπροστά τους. Δεν είδαν το δέντρο και έγινε το μοιραίο.

ΕΡΤ: Θέλω να σας ρωτήσω το εξής πάνω στην εκτίμησή σας. Αυτό που βλέπουμε εμείς και αυτό που βλέπετε και εσείς αλλά έχετε άλλο μάτι, είναι την ώρα που παίρνει τη στροφή και κάνει την κλίση. Το αεροσκάφος χτυπάει στο δέντρο και πέφτει κομμάτι του πλωτήρα. Αναρωτιέμαι αν αυτή η απώλεια είναι ικανή ώστε να χάσει την ισορροπία ή να απορρυθμιστεί η όποια προσπάθεια του πιλότου εκείνη τη στιγμή και να έχουμε αυτή την τραγική κατάληξη. Μήπως υπάρχει και κάτι άλλο το οποίο θα το δείξει; Εννοείται θα το δείξουν οι έρευνες;

ΓΕΡΟΥΛΗΣ: Εγώ από την πλευρά που ήμουνα, γιατί ήμουν από το ύψωμα του Τσολάκη, πέρα από έβλεπα τη φορά, δηλαδή ήμουν από πίσω και δεξιά από την πτήση του αεροσκάφους. Έβλεπα ότι την ώρα που έκανε την άφεση και θεωρητικά το αεροπλάνο ελαφραίνει και είναι πολύ πιο ευέλικτο από ότι ήταν προηγουμένως, δεν άλλαξε καθόλου μα καθόλου ούτε μία μοίρα τη στάση του, που σημαίνει ότι ο πλωτήρας πέτυχε μια δεξιά στροφή, αλλά με εσωτερική ολίσθηση θα έλεγα απλότητας που αποκόπηκε, ίσως να παρέσυρε ή να φράκαρε το πηδάλιο κλίσεως το οποίο αφήνουν στην άκρη του πτερυγίου του φτερού.

ΕΡΤ: Δεν είναι δηλαδή μέσα στο κόκπιτ, είναι έξω.

ΓΕΡΟΥΛΗΣ: Όχι στο φτερό. Πάνω Το φτερό. Ίσως είναι αν είναι ακραία δεξιά. Αυτό τι σημαίνει; Αν το φράκαρε; Γιατί από, ότι είδα και από το φιλμ αργότερα, ήταν προς τα πάνω. Αυτό σημαίνει ότι η πτέρυγα είναι άχρηστη, δεν έχει καθόλου αντοχή και συμπεριφέρεται πλέον σαν ένα ένα σύστημα το οποίο έχει μια τροχιά. Ήταν φανερό ότι και καμία αντίδραση δεν ήταν αισθητή. Οι άνθρωποι κάνανε σίγουρα την αντίδραση, αλλά δεν είχε αποτέλεσμα. Δεν είχε ούτε μία κίνηση για να καταλάβει ότι κάποιος έκανε προσπάθεια να σηκώσει το φτερό.

ΕΡΤ: Ήταν και λίγα δευτερόλεπτα.
ΓΕΡΟΥΛΗΣ: Ο χρόνος, είναι ο χρόνος, υπήρχε δηλαδή θα μπορούσε να καεί γιατί ανακλαστικά γίνεται αυτή η κίνηση. Αλλά δεν ανταποκρίθηκε το αεροσκάφος, τόβλεπα που μοιραία αύξανε την κλίση, που σημαίνει ότι συμπεριφέρεται σαν μια αεροδυναμική, όχι αεροδυναμική, μια συμπεριφορά τροχιάς πτώσης που σημαίνει ότι η πτέρυγα ήταν αδύνατο να συμπεριφερθεί σαν πτητική πλατφόρμα. Αυτό που θέλω να τονίσω όμως είναι ότι η πτώση για το συγκεκριμένο αεροσκάφος δεν έχει να κάνει αυτό που λένε με την παλαιότητα κλπ. Η ανθρώπινη μηχανή εκείνη τη στιγμή δούλευε τέλεια. Το έβλεπα και στις τέσσερις ώρες που επιχειρούσαν. Δεν ολιγώρησε καθόλου, αλλά ίσα ίσα υπερβάλλαν μέχρι την τελευταία στιγμή. Ίσως άλλα επαγγέλματα, άλλες περιπτώσεις να αδιαφορούν ή να είναι πιο ελαστικοί, να αφήνουν πιο ψηλά όπως οι προηγούμενοι συνάδελφοι για να μη ρισκάρουν, για να μην έχουν και αλλά άλλες επιπτώσεις. Αυτοί οι άνθρωποι μέχρι τελευταία στιγμή επέμεναν αυστηρά στις προδιαγραφές τις επαγγελματικές, με επαγγελματική συνείδηση, με ζήλο και είναι.
ΕΡΤ: Γι’ αυτό και τους χρωστάμε ευγνωμοσύνη. Δεν υπάρχουν λόγια γι αυτό που αισθάνεται όλη η χώρα. Νομίζω όλοι μας μπροστά σ αυτήν την ουσία, αυτό που έκαναν οι πιλότοι συγκεκριμένοι και σε αυτό που κάνουν και όλοι οι πιλότοι όλες αυτές τις ημέρες. Γιατί είναι πάρα πολύ δύσκολο αφού έχεις αυτή την τραγική απώλεια, να ξαναμπείς μέσα σε ένα αεροσκάφος. Όλοι οι υπόλοιποι συνάδελφοι που είσαστε μια οικογένεια και να πεις εγώ πρέπει να συνεχίσω το έργο της κατάσβεσης.

ΓΕΡΟΥΛΗΣ: Η ψυχολογία μας είναι τέτοια. Από τη σχολή γαλουχείται. Ο φόβος είναι το μέτρο. Όχι ότι υπάρχει φόβος. Αν υπήρχε φόβος, δεν θα κάναμε τη δουλειά αυτή. Ο φόβος είναι το μέτρο.

ΕΡΤ: Αναφερθήκατε στην παλαιότητα των Καναντέρ και πολλά έχουν ακουστεί τις τελευταίες ημέρες και τις τελευταίες ώρες κατά πόσο θα πρέπει να πετάνε ή όχι. Κατά πόσο θα πρέπει να συντηρούνται ή αν συντηρούνται καλά, αν η εταιρεία που έχει αναλάβει τη συντήρησή τους, της γαλλική συγκεκριμένα, έχει αστοχίες στο παρελθόν. Θέλω να μας πείτε από μέσα εσείς τι ξέρετε; Και αν από τη στιγμή που ένα σκάφος παίρνει την άδεια αεροσκάφος να πετάξει, είναι απολύτως ασφαλές.

ΕΡΤ: Επειδή ακούστηκαν πολλά και από επώνυμα άτομα, θέλω να ξεκαθαρίσω το εξής Δεν υπάρχει παλαιότητα σε σχέση με την ασφάλεια πτήσεων. Αυτή τη στιγμή ένα καινούργιο αεροσκάφος σαφώς έχει μεγαλύτερη και καλύτερη τεχνολογία που βοηθά το χειριστή ή είναι πιο αποτελεσματικό λόγω χαρακτηριστικών. Ένα αεροσκάφος όταν πετάει. Ασφαλέστατα γιατί, εφόσον βέβαια γίνει συντήρηση. Έτσι, γιατί όλα τα εξαρτήματα του αεροσκάφους τα οποία υφίστανται φθορά στο χρόνο, αντικαθίστανται με καινούργια. Επομένως το όριο ζωής των ανταλλακτικών είναι αυτό του καινούργιου και πέραν αυτού η παλαιότητα έχει να κάνει με τον τρόπο χρήσης. Αυτοί οι άνθρωποι ξέρανε να πετάνε τέλεια το αεροσκάφος τους. Αυτό λοιπόν σε συνδυασμό με την υπογραφή την τελευταία του αρχιμηχανικού που το δίνει για πτήση, εξασφαλίζουν την ποιότητα. Όσον αφορά τη μηχανή της μηχανής από την άλλη μεριά, οι χειριστές είναι αυτοί υπεύθυνοι να ελέγξουν τη συμπεριφορά του αεροσκάφους μηχανικά πριν την απογείωση στην απογείωση και κατά την πτήση. Το αεροπλάνο πέταγε τόσες ώρες, έκανε τόσες επιτυχείς ρίψεις. Εντάξει, δεν αποκλείω την τελευταία στιγμή. Μπορεί κάτι να γίνει, να έσπασε κάτι και να γίνει αυτό, αλλά από ότι φαίνεται θεωρητικά δεν υπήρχε μηχανικό πρόβλημα.

ΕΡΤ: Πολύ ξεκάθαρο γιατί ακούστηκε ότι μπορεί να υπήρξε κάποιο πρόβλημα πριν την πτήση τη συγκεκριμένη.

ΓΕΡΟΥΛΗΣ: Όχι, όχι βέβαια, ότι πετούσε με πρόβλημα. Ούτε αυτό ήταν. Ένα αεροσκάφος δεν απογειώνεται με πρόβλημα. Εντάξει, αν είναι ένα λαμπάκι το οποίο δεν ανάβει για κάποιους λόγους δεν χρειάζεται. Αλλά αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει αεροσκάφος που να πετάει, να απογειώνεται με πρόβλημα. Κανένας χειριστής δεν είναι τρελός να πάει να σκοτωθεί. Σας είπα, υπάρχει ο φόβος. Ένας τεχνικός δεν δίνει το πράσινο φως για να πετάξει ένα αεροσκάφος γνωρίζοντας. Είναι μεγάλη ευθύνη.
Ποτέ δεν έχει γίνει αυτό στην Πολεμική Αεροπορία. Είμαστε όλοι κοινωνοί του έργου του μεγάλου που έχει κάνει η Αεροπορία. Έχει κάνει θυσίες πάνω σε αυτό το κομμάτι για να υπερασπιστεί τα παλαιά υλικά. Αυτή τη στιγμή η χώρα μας έχει το μεγαλύτερο στόλο σε πυροσβεστικά αεροσκάφη και αν αθροίσουμε τις ώρες και όχι μόνο τις ώρες, γιατί δεν έχει σημασία η ώρα πτήσης, έχει σημασία πόσες ρίψεις κάνεις τη συγκεκριμένη ώρα. Η χώρα μας, επειδή τα νησιά μας είναι πολυσχιδείς παραλίες, έχουμε γρήγορους χρόνους ανεφοδιασμού και πολλές ρίψεις, που σημαίνει η καταπόνηση του αεροσκάφους είναι πολύ μεγαλύτερη από άλλες περιοχές που το αεροπλάνο κάνει πολύ ώρα να πάει στο στόχο. Αυτό λοιπόν. Σε αυτό το σημείο πόσο δύσκολο είναι; Το πρώτο ίσως επικίνδυνο σημείο της αεροπυρόσβεσης είναι την ώρα που το αεροσκάφος θα πάρει από τη θάλασσα το νερό. Εκεί λοιπόν επισημαίνεται δύο σημεία είναι τα πιο δύσκολα. Η προσθαλάσσωση για να πάρει το νερό του, ειδικά όταν έχει κυματισμό. Εκεί έχουμε κάποιες φορές περιπτώσεις που έχουμε σπάσει πλωτήρες, έχουν αποχωριστεί οι πλωτήρες χωρίς να υπάρχει υδροπλάνο, προσγειώνεται κανονικά και η δεύτερη φάση είναι η φάση της προσέγγισης στην πυρκαγιά. Εκεί έχουν κι άλλα ατυχήματα. Με τον ίδιο τρόπο δηλαδή χτυπάνε σε εμπόδια.

ΕΡΤ: Η ρίψη πριν τη ρίψη. Περιμένετε, παρακαλώ κύριε Αντιπτέραρχο. Θα καταλάβετε για ποιο λόγο σας διακόπτω. Θα δείτε τώρα. Βρισκόμαστε έξω από το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, εκεί όπου σε λίγο ήδη έχει ξεκινήσει η διαδικασία. Σε μια τελετή αυτή που ταιριάζει και αρμόζει φόρος τιμής στους δύο πεσόντες, θα έχουμε την έπαρση της σημαίας.

------------------
Κυρίες και κύριοι. Συγκινητικές στιγμές εκτυλίσσονται αυτή τη στιγμή εδώ στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, καθώς όλο το προσωπικό, το στρατιωτικό προσωπικό, η πολιτική και στρατιωτική ηγεσία έχουν βγει στην στα μπαλκόνια και στην είσοδο του υπουργείου για να τιμήσουν τους νεκρούς πιλότους που έπεσαν την ώρα του καθήκοντος. Το τιμητικό άγημα είναι έτοιμο. Σε λίγο θα γίνει η επίσημη έπαρση της σημαίας, η οποία αφότου ανέβει στον ιστό θα κατέβει και πάλι στη μέση του ιστού και θα κυματίζει μεσίστια, έως ότου ολοκληρωθούν οι δύο ακόμη ημέρες του πένθους στις Ένοπλες Δυνάμεις. Ακολούθως θα γίνει επιμνημόσυνη δέηση και τρισάγιο στο ναό της Παντάνασσας μέσα στο στρατόπεδο Παπάγου και μετά στην αίθουσα Ιωάννης Καποδίστριας. Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας θα κάνει δηλώσεις μαζί με τους αρχηγούς.
Ολοκληρώθηκε η έπαρση της σημαίας. Θα ακολουθήσει τρισάγιο και μετά. Δηλώσεις του Υπουργού Εθνικής Άμυνας και του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ Στρατηγού Κωνσταντίνου Φλώρου και του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ του Αντιπτέραρχο Θεμιστοκλή Μπουρολιά.

------------------

ΕΡΤ: Δεν ξέρω κύριε κύριε Γερούλη, θα θέλατε να κλείσουμε αυτή τη σύνδεση που είχαμε μαζί; Ένα σχόλιο. Θα ήθελα να μου πεις.
ΓΕΡΟΥΛΗΣ: Μια ευχή να είναι η τελευταία αιματοχυσία σε αυτό το κομμάτι, αλλά πιστεύω ότι η κάθε. Το κάθε ατύχημα είναι αυτό που δίνει νερό στο δέντρο της ιστορίας Πολεμικής Αεροπορίας. Δυστυχώς η δικιά μας Πολεμική Αεροπορία έχει να επιδείξει τέτοιες περιπτώσεις γιατί έχουν και οι άνθρωποι το ζουν αυτό που κάνουμε και ελπίζω να είναι το τελευταίο. Δυστυχώς όμως δε θα είναι το τελευταίο και ελπίζω να μην τα ξαναπούμε μέσα από αυτή την εκπομπή με κάτι αντίστοιχο. Να ξέρετε πάντως ότι όλος ο λαός, όλοι οι Έλληνες, σφίγγουν το χέρι στους πιλότους μας γιατί το αξίζουν.

Σας ευχαριστώ..

Πατήστε ΕΔΩ για να δείτε  το βίντεο της συνέντευξης.

Ο Γιώργος Γερούλης

Ο ίδιος μπορεί να εμφανίζει εαυτόν ως νικητή που αποκομίζει κέρδη με τον συναλλακτικό τρόπο που πολιτεύεται στα μεγάλα διεθνή φόρα, η πραγματικότητα όμως είναι διαφορετική.

Είναι σαφές ότι η συμφωνία για τα μαχητικά θα συνοδεύεται από όρους και προϋποθέσεις, τους οποίους δεν καθορίζει ο Τούρκος πρόεδρος. Ο Μενέντεζ έχει δηλώσει ότι βρίσκεται σε συνεννόηση με τον Λευκό Οίκο, ότι θα αποφασίσει την επόμενη εβδομάδα αν θα άρει ή όχι το βέτο του και ότι το Κογκρέσο θα διασφαλίσει πως σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ, όπως η Ελλάδα, θα είναι ισχυροί ανεξαρτήτως των εξελίξεων. Ένα είδος εγγύησης της ασφάλειας της Ελλάδας. Αυτό είναι πολύ σημαντικό.

Άραγε θα συμπεριληφθούν οι όροι Μενέντεζ σε τυχόν συμφωνία πώλησης των μαχητικών στην Άγκυρα; Και αν το Κογκρέσο επιμείνει, ο Ερντογάν θα δεχθεί τις προϋποθέσεις αυτές; Και αν δεν τις δεχθεί, τότε θα χρειαστεί να παρέμβει εκ νέου ο Μπάιντεν στο Κογκρέσο, ασκώντας εκ νέου πιέσεις στους Αμερικανούς γερουσιαστές, ώστε να λειάνουν τις προϋποθέσεις που βάζουν για να εγκρίνουν τη σύμβαση; 

Αυτά είναι τα δεδομένα πάνω στο τραπέζι. Ο Ερντογάν δεν φαίνεται να φεύγει με κάτι το χειροπιαστό από τη Σύνοδο Κορυφής, παρά με υποσχετικές για να σώσει τα προσχήματα από το αδιέξοδο που ο ίδιος είχε προκαλέσει επί 14 μήνες, θέτοντας σε αμφισβήτηση το ρόλο του ως πραγματικός σύμμαχος, καθώς συχνά εμφανιζόταν ως ο «Δούρειος Ίππος» του Πούτιν.

Αυτό που πήρε ο Τούρκος ηγέτης από το παζάρι στο Βίλνιους για να το παρουσιάσει στο εσωτερικό της Τουρκίας ως νίκη της διαπραγματευτικής του τακτικής, είναι οι υποσχέσεις, αφενός της Σουηδίας ότι θα αντιμετωπίσει αυστηρότερα την τρομοκρατία - και κατ' επέκταση η Άγκυρα θα φέρει σε σύντομο χρονικό διάστημα το πρωτόκολλο ένταξής της στο τουρκικό Κοινοβούλιο - αφετέρου της ΕΕ ότι θα ξεπαγώσει η διαδικασία ένταξης της Άγκυρας στην ΕΕ.

Καταρχήν, το σύντομο χρονικό διάστημα μπορεί να κρατήσει μήνες, προκειμένου ο Ερντογάν να κερδίσει χρόνο ώστε να συνεχίσει να διαπραγματεύεται με τις ΗΠΑ για τα F16. 

Και μην ξεχνάμε ότι κάθε δρόμος της Τουρκίας προς τη Δύση περνά αναγκαστικά από την Ελλάδα και την Κύπρο. Είναι έτοιμη η Άγκυρα να αποδεχθεί τον σεβασμό του κράτους δικαίου, να αναγνωρίσει την Κύπρο, να κάνει εκείνες τις κινήσεις που θα εξασφαλίζουν την ομοφωνία των κρατών – μελών της Ένωσης, συνεπώς και της Λευκωσίας; Έχει μεταλλαχθεί η Τουρκία σε ένα δυτικόστροφο έθνος; Και μπορεί η Τουρκία να άναψε το πράσινο φως για την ένταξη της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ, έχουν όμως ξεπερασθεί όλα τα εμπόδια;

Σε ό,τι αφορά τη «συμφωνία» Μισέλ - Ερντογάν να «ενεργοποιηθούν εκ νέου» οι σχέσεις Τουρκίας – Ε.Ε, δεν είναι παρά μια υποσχετική την οποία ο Τούρκος πρόεδρος θα μπορεί να παρουσιάσει στους συμπατριώτες τους στη βάση ότι εξασφάλισε κάτι σημαντικό, χωρίς στην πραγματικότητα να είναι. Απέσπασε δηλαδή κάτι, όχι το χειροπιαστό, απλά μια προφορική δέσμευση, που δεν έχει καμία αξία όσο η Τουρκία δεν συγκλίνει στο κατ' ελάχιστον με την ΕΕ.

Το μείζον φυσικά ερώτημα είναι κατά πόσο με την αγορά των F-16 αλλάζουν οι ισορροπίες στο Αιγαίο. Εδώ, πρέπει να επισημάνουμε τα εξής: Εφόσον όλα πάνε καλά, μπορεί αυτή η σύμβαση - πακέτο των 20 δισ., δηλαδή για 40 καινούργια αεροσκάφη F16 Viper και για 79 αεροσκάφη που θα αναβαθμισθούν, να «σπάσει» στα δύο: Και πρώτα να δοθεί στην Άγκυρα το κιτ εκσυγχρονισμού για τα 79 και έπειτα, ανάλογα με το πώς θα συμπεριφερθεί η Τουρκία, να πάρει και τα 40 καινούργια. 

Ακόμη όμως και αν προχωρήσει η συμφωνία, μέχρι τελικά να εγκριθεί από το Κογκρέσο, θα περάσουν 8,10 ή και 12 μήνες, επομένως τίποτα δεν πρόκειται να έχει κλείσει πριν τα μέσα του 2024. Από εκεί και πέρα, προκειμένου να υλοποιήσει αυτό το πρόγραμμα η Τουρκία θα χρειαστεί τουλάχιστον μια πενταετία, δηλαδή μέχρι το 2029.

Στο μεταξύ θα βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη το πρόγραμμα της Ελλάδας για εκσυγχρονισμό των δικών της F-16 Viper και παραλαβή των γαλλικών Rafale. Έως τότε η Αθήνα θα έχει υλοποιήσει το πρόγραμμα αναβάθμισης των αμερικανικών μαχητικών, θα έχει παραλάβει 24 Rafale, 3 + 1 φρεγάτες Belhara, ενώ θα έχει αρχίσει να παραλαμβάνει τα πρώτα F35, αεροσκάφη 5ης γενιάς, ό,τι πιο εξελιγμένο υπάρχει στον κόσμο.

Σημειωτέον ότι η Τουρκία που είχε εισέλθει στο πρόγραμμα F35 τέθηκε και επισήμως εκτός τον Απρίλιο του 2021, επειδή στο μεταξύ απέκτησε τα ρωσικά πυραυλικά συστήματα S-400. 

Συμπερασματικά, ακόμη και αν η Τουρκία ολοκληρώσει μέχρι το 2029 την απόκτηση των αμερικανικών μαχητικών, η ισορροπία στο Αιγαίο δεν πρόκειται να ανατραπεί. Η Ελλάδα θα βρίσκεται πάντα ένα βήμα μπροστά. Η στρατηγική της κατά την τελευταία τετραετία, οι διεθνείς συμμαχίες που έχει συνάψει και η γενικότερη κατεύθυνση της εξωτερικής πολιτικής της χώρας να διεθνοποιεί το πρόβλημα, συνέβαλε, μαζί με τα λάθη του Ερντογάν, να τον φέρει αντιμέτωπο με τη Δύση.

Και στο Βίλνιους η Τουρκία εμφανίστηκε με μια απολύτως συναλλακτική λογική. Η επιδίωξή της ήταν να εξαρτήσει κάτω από το τραπέζι τη συναίνεσή της με την προμήθεια των F-16, πέρα βεβαίως από μία σειρά από παραχωρήσεις που απαίτησε από τη Στοκχόλμη πάνω στο τραπέζι. Έδειξε σε όλο τον κόσμο ότι το μεγαλύτερο εμπόδιο για την ένταξη της Τουρκίας στην ΕΕ είναι ο ίδιος ο Ερντογάν. Μπορεί κατά καιρούς να ισχυρίζεται ότι η ένταξη παραμένει στόχος, ωστόσο η συμπεριφορά και οι πολιτικές του έχουν απομακρύνει τη χώρα από την είσοδο στην ευρωπαϊκή οικογένεια.

* Ο Κωνσταντίνος Ιατρίδης είναι Αντιπτέραρχος (Ι) εα. Επίτιμος Διοικητής ΔΑΥ, Επίτιμος Πρόεδρος Ένωσης Αποστράτων Αξιωματικών Αεροπορίας και Αμυντικός Αναλυτής 

 

 Διατήρηση της ισορροπίας ισχύος, συνεχής βελτίωση της αποτρεπτικής μας ικανότητας το πιο σημαντικό χαρτί στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης που θα ξεκινήσει.
Σχεδόν δύο εικοσιτετράωρα μετά την συνάντηση του Έλληνα Πρωθυπουργού με τον Τούρκο Πρόεδρο και οι περισσότερες αναλύσεις – έστω και εν θερμώ – συγκλίνουν ότι πρόκειται για μια καλή εξέλιξη. Παρά το γεγονός ότι είχε εν πολλοίς προεξοφληθεί, η σημασία της συνάντησης είναι μεγάλη. Ναι, η έλλειψη εμπιστοσύνης στις προθέσεις της Άγκυρας παραμένει ένα κρίσιμο στοιχείο και δεν επιτρέπει μεγάλες προσδοκίες. Άλλωστε όποτε καλλιεργήθηκαν τέτοιες στο παρελθόν, τελικά πάντοτε διαψεύδονταν με εκκωφαντικό τρόπο και άφηναν τις ελληνοτουρκικές σχέσεις τραυματισμένες από μία ακόμη κρίση. Αυτή είναι η ιστορική πραγματικότητα και με αυτήν την εμπειρία είναι εύλογες οι επιφυλάξεις που διατυπώνονται.
Την ίδια στιγμή, το ερώτημα είναι αν υπάρχει περιθώριο να απαξιωθεί εκ των προτέρων μια έστω και αχνή προοπτική επαναπροσέγγισης. Η Αθήνα τα τελευταία χρόνια προετοιμαζόταν και προετοιμάζεται για όλα τα ενδεχόμενα. Από το χειρότερο, δηλαδή την πλήρη κατάρρευση των σχέσεων και την εφιαλτική προοπτική μια στρατιωτικής εμπλοκής, μέχρι το καλύτερο, δηλαδή την θετική εμπλοκή και μια νέα προσπάθεια διαλόγου. Η συνάντηση δρομολογεί αυτήν ακριβώς την προσπάθεια. Από πολλές απόψεις, είναι μια δικαίωση της ελληνικής πολιτικής, τόσο σε στρατηγικό όσο και σε τακτικό επίπεδο.
 

Τα προηγούμενα χρόνια, υπό το βάρος ενός σαφώς αρνητικού ισοζυγίου σκληρής ισχύος, με την Τουρκία να επιχειρεί να δημιουργήσει τετελεσμένα (βλ. τουρκολιβυκό μνημόνιο), να προσπαθεί με υβριδικές προσεγγίσεις να αποσταθεροποιήσει την ελληνική πολιτική και κοινωνική ζωή (εργαλειοποίηση μεταναστευτικών και προσφυγικών ροών) και να μετέρχεται μεθόδων και ρητορικής πολεμικού εκφοβισμού τροφοδοτώντας συνεχώς την ένταση, η Αθήνα άντεξε. Δεν έκανε κανένα στρατηγικού χαρακτήρα λάθος, και οι όποιες τακτικές αρρυθμίες δεν κόστισαν.

Παράλληλα, άνοιξε το γεωστρατηγικό της βλέμμα και έχτισε ένα πλέγμα συνεργασιών και συμμαχιών που ενίσχυσαν την εξισορρόπηση της τουρκικής απειλής, ενώ ο ταχύτατος σχεδιασμός και υλοποίηση ενός στοχευμένου εξοπλιστικού προγράμματος βελτίωσε την αποτρεπτική της ικανότητα. Επιπλέον, αρνητικές εξελίξεις στην ίδια την Τουρκία μαζί με μια σειρά από σοβαρά σφάλματα στην εξωτερικής της πολιτική έφεραν την Άγκυρα αντιμέτωπη με επιλογές υψηλού ρίσκου και κόστους. Ο καταστροφικός σεισμός του περασμένου Φεβρουαρίου προσέφερε το άλλοθι της προσαρμογής. Η αποκλιμάκωση της έντασης και οι ομαλές εκλογικές διαδικασίες έκαναν το έδαφος της προσέγγισης γόνιμο.

Είναι νωρίς να μιλήσουμε για μια νέα εποχή. Όμως, η συγκυρία είναι ευνοϊκή. Και οι δύο ηγέτες φαίνεται να είναι αποφασισμένοι να μην αφήσουν το momentum να χαθεί. Η απόφαση να πάρουν στα χέρια τους οι δύο Υπουργοί Εξωτερικών την διαδικασία διαλόγου είναι μια πρωτοβουλία με ρίσκο αλλά επιβεβαιώνει αυτό που όλες και όλοι ξέρουν. Η μεθοδολογία των διερευνητικών επαφών με την συζήτηση σε χαμηλό, υπηρεσιακό επίπεδο δεν λειτούργησε και δεν υπήρχε ένδειξη ότι θα λειτουργούσε τώρα. Οι διερευνητικές επαφές είχαν «καταντήσει» μια διαδικασία καθαρά προσχηματική, χωρίς καμία πλευρά να επενδύει πραγματικά. 

Υπάρχει περιθώριο αισιοδοξίας; Η άποψή μου είναι ότι αυτό είναι ένα λανθασμένο ερώτημα. Δεν είναι ζήτημα αισιοδοξίας ή απαισιοδοξίας. Οι τουρκικές θέσεις δεν φαίνεται να έχουν διαφοροποιηθεί. Ο τουρκικός αναθεωρητισμός έχει εκφραστεί με οξύτατο τρόπο όλα τα τελευταία χρόνια. Όμως ούτε αυτό είναι το ζήτημα σε αυτή την φάση των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Το πραγματικό ζήτημα είναι ποια είναι η καλύτερη επιλογή για την Αθήνα. Η αδράνεια και η επιμονή σε μια φοβική ακινησία δεν είναι τέτοια επιλογή.

Τους τελευταίους μήνες η Άγκυρα εξέπεμπε σταθερά ένα μήνυμα απεγκλωβισμού από το συγκρουσιακό πλαίσιο που η ίδια δημιούργησε από το 2019 και μετά. Η Αθήνα ανταποκρίθηκε σε αυτό το μήνυμα γιατί αυτή είναι η βέλτιστη επιλογή. Και στον διάλογο προσέρχεται όχι από θέση αδυναμίας και με χαμηλές προσδοκίες. Και γι’ αυτό, δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να ξεχνάμε ότι η διατήρηση της ισορροπίας ισχύος και η συνεχής βελτίωση της αποτρεπτικής ικανότητας της χώρας είναι το πιο σημαντικό χαρτί στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης που θα ξεκινήσει. 

Οι αξίες και οι παραδόσεις για έναν άνθρωπο λειτουργούν όπως οι ρίζες για ένα φυτό ή το έρμα για ένα πλοίο. Χωρίς αυτές, ο άνθρωπος χάνει την πνευματική του ισορροπία και μετατρέπεται σε ένα εύκολα χειραγωγήσιμο ον. Έχοντας χάσει επαφή με το παρελθόν δεν έχει μια ισχυρή πνευματική πυξίδα για το μέλλον. Ο σύγχρονος ευρωπαϊκός και κατ’ επέκταση ο δυτικός πολιτισμός, διαμορφώθηκε μέσα από τα κινήματα της Αναγέννησης και του Διαφωτισμού, που ακολούθησαν την περίοδο του Μεσαίωνα (Η Δύση νοείται ως πολιτική και πολιτισμική οντότητα και όχι ως γεωγραφική). Η «ανακάλυψη» εκ νέου των κειμένων της κλασικής Ελλάδας και της σωκρατικής φιλοσοφίας με την ανθρωποκεντρική της διάσταση, έδωσαν το έναυσμα για την εισαγωγή μιας νέας εποχής στο επίκεντρο της οποίας βρισκόταν μεταξύ άλλων, η λογική, η υγιής αμφισβήτηση, το μέτρο και ο άνθρωπος.

Στην εποχή μας παρατηρείται μια προσπάθεια από ορισμένα κινήματα να αποδομήσουν τον δυτικό τρόπο ζωής και τις αξίες στις οποίες εδράζεται, στο όνομα μιας κατ’ επίφαση ιδεολογικής επανάστασης που θα αναγνωρίσει και θα διορθώσει αδικίες αιώνων. Κάτω από αυτό το ωραιοποιημένο πέπλο όμως, επιχειρείται μια βίαιη επανευθυγράμμιση των δυτικών κοινωνιών, στο όνομα ενός γενικού και ασαφούς «δικαιωματισμού». Μέσω της επιλεκτικής ανάγνωσης της παγκόσμιας ιστορίας και της ανιστορικής προσέγγισης ιστορικών γεγονότων, χτίζεται και προβάλλεται το πρότυπο του «κακού λευκού», ο οποίος χρεώνεται κάθε αδικία. Κινήματα όπως η κουλτούρα woke, καίτοι αυτοπροσδιορίζονται ως αντιρατσιστικά εισάγουν κατ’ ουσίαν έναν αντίστροφο ρατσισμό, διαιωνίζοντας και ενισχύοντας υπάρχουσες διαχωριστικές γραμμές. Μέσω της προώθησης του προτύπου του «κακού λευκού» αφενός υιοθετείται μια ισοπεδωτική αντιμετώπιση όλων των Ευρωπαϊκών λαών (π.χ. Η Ελλάδα, η Πολωνία κ.λ.π. δεν υπήρξαν αποικιοκρατικές δυνάμεις) και αφετέρου επιβάλλονται ενοχικά σύνδρομα και μια λογική αυτομαστιγώματος, ενώ απώτερος στόχος είναι η αποσάρθρωση των αξιών επί των οποίων εδράζονται αυτές οι κοινωνίες, χωρίς παράλληλα να υπάρχει μια σοβαρή πρόταση με τι θα αντικατασταθούν.

Φυσικά δεν υποστηρίζεται ότι σε πολλές περιπτώσεις, η πολιτική και η πρακτική αρκετών δυτικών κρατών διαχρονικά, δεν υπήρξε υπεύθυνη για την εκμετάλλευση πολλών πληθυσμών ανά τον κόσμο ακόμα και για την εγκληματική αντιμετώπισή τους. Αυτό που τονίζεται είναι η μονομερής παρουσίαση των ιστορικών γεγονότων, η εξέταση της ιστορίας σε «βολικά» χρονικά σημεία και η αποσιώπηση άλλων, η οποία οδηγεί σε εσφαλμένα συμπεράσματα και σε ιστορική παραχάραξη εκ μέρους τέτοιων κινημάτων. Αυτή η μεροληπτική κριτική γίνεται πιο κατανοητή μέσα από την παράθεση ορισμένων ενδεικτικών παραδειγμάτων. 

Οι σταυροφορίες παρουσιάζονται από τέτοιους κύκλους ως μια σειρά αναίτιων επιθετικών πολέμων που χαρακτηρίζουν τη διαχρονική ιμπεριαλιστική διάθεση της χριστιανικής Δύσης εναντίον της μουσουλμανικής Ανατολής. Αυτό που δεν αναφέρεται σκόπιμα όμως και το οποίο αλλάζει το όλο πλαίσιο, είναι ότι είχαν προηγηθεί των σταυροφοριών, οι επεκτατικοί πόλεμοι των Αράβων, οι οποίοι κατέλαβαν μέχρι και ένα σημαντικό τμήμα της Ιβηρικής χερσονήσου. Επίσης, το γεγονός ότι θύμα της Δ΄ σταυροφορίας υπήρξε και η ίδια η Βυζαντινή Αυτοκρατορία, σημαίνει ότι αυτές οι εκστρατείες δεν μπορούν να ενταχθούν τόσο απλοϊκά σε ένα δίπολο στη μια άκρη του οποίου υπάρχει ο «κακός» λευκός Χριστιανός και στην άλλη ο «καλός» Μουσουλμάνος.

Στο ίδιο μήκος κύματος, η αύξηση της ισχύος ορισμένων Ευρωπαϊκών κρατών μετά τον 15ο αιώνα, όπως η Πορτογαλία, η Γαλλία, η Βρετανία και η Ισπανία που τους επέτρεψε να επεκταθούν και να δημιουργήσουν αποικιοκρατικές αυτοκρατορίες παρουσιάζεται με μελανά χρώματα. Αντίστοιχα η ανάδυση δυνάμεων από την Ανατολή όπως οι Πέρσες, οι Ούννοι, οι Άραβες και οι Τούρκοι που επεκτάθηκαν δυτικά επιδιδόμενοι σε ανάλογες ενέργειες, αποσιωπάται πολύ βολικά. Ουσιαστικά ένα ιστορικό φαινόμενο όπως ο ιμπεριαλισμός που σχετίζεται με την ανθρώπινη φύση (επιζήτηση εξουσίας) και την διεθνή πολιτική (μεταβολή του κύκλου ισχύος των κρατικών οντοτήτων) ασχέτως φυλετικών κριτηρίων, όταν αναφέρεται σε περιπτώσεις ευρωπαϊκών κρατών, παρουσιάζεται μέσω μιας οπτικής που αποκτά ρατσιστικά χαρακτηριστικά.

Οι ευρωπαϊκές αποικιοκρατικές δυνάμεις επιδόθηκαν συστηματικά στο υπερατλαντικό δουλεμπόριο (από τον 16ο έως τον 19ο αιώνα) και γι’ αυτό το λόγο δικαίως, με τα σημερινά δεδομένα, αντιμετωπίζουν μια κατακραυγή από ορισμένα κινήματα (αν και η κατακραυγή αυτή γενικεύεται λανθασμένα εναντίον όλων των λευκών). Η ίδια κατακραυγή όμως δεν παρατηρείται εναντίον των Αράβων, οι οποίοι επιδόθηκαν αντίστοιχα στο δουλεμπόριο Αφρικανών για πολύ μεγαλύτερο διάστημα από τους Ευρωπαίους (από τον 6ο έως τον 19ο αιώνα). Δεν υπάρχει επίσης και για Αφρικανικά κράτη όπως το βασίλειο του Κονγκό που επιδιδόταν σε εκταμένο δουλεμπόριο πριν την έλευση των αποικιοκρατών. Φυσικά δεν υπάρχει και στις περιπτώσεις όπου μη Ευρωπαϊκές δυνάμεις πωλούσαν λευκούς πληθυσμούς ως δούλους στα σκλαβοπάζαρα της Ανατολής.

Εν ολίγοις, κάποια στιγμή θα πρέπει να τελειώνει αυτό το «αστείο» με το αυτομαστίγωμα των ευρωπαϊκών κοινωνιών. Η επιλεκτική ανάγνωση της ιστορίας και η μανιχαϊστική προσέγγισή της, όχι μόνο είναι αντιεπιστημονική και εσφαλμένη αλλά αποτελεί και μια επικίνδυνη τακτική με πολιτικές σκοπιμότητες. Η αυτοκριτική και η αποδοχή λαθών του παρελθόντος είναι σημαντικός παράγοντας για να υπάρξει πραγματική πρόοδος αλλά αυτή διαδικασία δεν μπορεί ποτέ να είναι μονομερής. Όπως έλεγε και ο Martin Luther King, «Δεν γίνεται να είσαι υπέρ της δικαιοσύνης για κάποιους ανθρώπους και να μην είσαι υπέρ της δικαιοσύνης για όλους τους ανθρώπους».

* Ο Γιώργος Παπαπολυχρονίου


Βίας ο Πριηνεύς: Άκουγε πολλά, μίλα την ώρα που πρέπει.

Θαλής o Μιλήσιος: Καλύτερα να σε φθονούν παρά να σε λυπούνται.

Κλεόβουλος ο Λίνδιος: Το μέτρο είναι άριστο.

Περίανδρος ο Κορίνθιος: Οι ηδονές είναι θνητές, οι αρετές αθάνατες.

Πιττακός ο Μυτιληναίος: Με την ανάγκη δεν τα βάζουν ούτε οι θεοί.

Σωκράτης: Εν οίδα ότι ουδέν οίδα. Ουδείς εκών κακός.

Θουκυδίδης: Δύο τα εναντιότατα ευβουλία είναι, τάχος τε και οργήν.

Πλάτων: Άγνοια, η ρίζα και ο μίσχος όλου του κακού. 

Αριστοτέλης: Δεν υπάρχει τίποτε πιο άνισο από την ίση μεταχείριση των ανίσων. 

Google Translate

Σαν Σήμερα ...

Back to Top

Copyright © 2026 CoE Acropolis. All Rights Reserved.
Joomla! is Free Software released under the GNU General Public License.