Έζησα περίπου 25 χρόνια στην Πολεμική Αεροπορία. Και τονίζω στο τραπέζι, ότι η Πολεμική Αεροπορία, τουλάχιστον από το 67 που ήμουνα εγώ νεαρός Ανθυποσμηναγός στην 116 Πτέρυγα Μάχης μέχρι σήμερα, πολεμάει συνέχεια.

Έχω βαρεθεί να ακούω ότι αυτή η χώρα δεν έχει ‘ρε αδερφέ’ εθνική στρατηγική, δεν έχει καμιά στρατηγική. Αυτή η χώρα κάνει του κεφαλιού της. Είμαι μηχανικός και χαίρομαι πάρα πολύ που απόψε σε αυτό το τραπέζι, είναι κι ένας μηχανικός. Και σε όλα τα τραπέζια της στρατηγικής πρέπει να είναι και ένας μηχανικός.

Εθνική Στρατιωτική Στρατηγική (ΕΣΣ); Δεν ήθελα να πάω να ανοίξω μεγάλα βιβλία: Κλαούζεβιτς, Κονδύλης, Σουν-Τζου, ούτε περιοδικά. Χτυπάω κατευθείαν στην ιστοσελίδα Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, ΓΕΕΘΑ  και είδα εκεί, και το είπαν κάποιοι από τους προλαλήσαντες ότι υπάρχει εθνική στρατιωτική στρατηγική. Τώρα αν εφαρμόζεται ακριβώς από τους αρχηγούς και τους διοικητές, δεν μπορώ να διανοηθώ διαφορετικά. Είδα, επίσης, ότι υπάρχει μια Πολιτική Εθνικής Άμυνας (ΠΕΑ). Τώρα αν είναι επικαιροποιημένη και οι ΥΕΘΑ, Α/ΓΕΕΘΑ κάθονται εκεί και δεν την επικαιροποιούν, είναι έτερον εκάτερον.

Και είδα εκεί ότι οι Ένοπλες Δυνάμεις έχουν ΕΣΣ, που απορρέει από την ΠΕΑ και έχει ως στόχο τον καθορισμό της αποστολής και των κύριων επιχειρησιακών έργων των Ενόπλων Δυνάμεων, του τρόπου προετοιμασίας, ανάπτυξης και χρησιμοποίησής τους, καθώς και ειδικές κατευθύνσεις σχεδίασης των απαιτούμενων δυνάμεων.

Και είδα εκεί ότι κεντρικός άξονας της στρατιωτικής μας στρατηγικής είναι η αποτροπή κάθε μορφής απειλής/πρόκλησης/ένοπλης επίθεσης κατά της χώρας μας και η αποτελεσματική αντιμετώπιση καταστάσεων κρίσεων.

Είδα, επίσης, ξεκάθαρα σαν το νεράκι ότι το στρατιωτικό δόγμα είναι αποτρεπτικό - αμυντικό, με προσανατολισμό στην αντιμετώπιση κάθε εξωτερικής απειλής.

Είδα, επίσης, ότι το  έργο των ΕΔ, κατά την περίοδο της ειρήνης, είναι η επιχειρησιακή εκπαίδευση του προσωπικού. Μέσω της διακλαδικής επιχειρησιακής εκπαίδευσης, επιτυγχάνεται η αντίληψη και η αφομοίωση του ενιαίου περιβάλλοντος, τόσο σε Στρατηγικό, όσο και σε Επιχειρησιακό-Τακτικό επίπεδο, ενώ εξασφαλίζεται η ενότητα της προσπάθειας. Επιπλέον, η εκτέλεση των διακλαδικών ασκήσεων αυξάνει την ικανότητα των δυνάμεων να λειτουργούν υπό ενιαίο σχήμα διοίκησης. Η δοκιμασία της υφιστάμενης επιχειρησιακής σχεδίασης, Συστήματος Χειρισμού Κρίσεων, Συστήματος Διοίκησης και Ελέγχου και εξαγωγή συμπερασμάτων-διδαγμάτων με επακόλουθο τις απαιτούμενες βελτιώσεις τροποποιήσεις.

Είδα, επιπλέον, στο πλαίσιο των συμβατικών υποχρεώσεων που απορρέουν από τη συμμετοχή μας σε διεθνείς οργανισμούς, τη συμμετοχή σε πολυεθνικές ασκήσεις (ΝΑΤΟ, ΕΕ, διακρατικές ασκήσεις). Όπου γίνεται η χρήση και πλήρης εκμετάλλευση των προσομοιωτών-εξομοιωτών και η περιοδική  επιχειρησιακή αξιολόγηση. Δεν θα μιλήσω για το ΣΞ, ούτε για το ΠΝ, αλλά εγώ από μικρό παιδί, από τα χρόνια του 70 ξέρω ότι στην ΠΑ χρησιμοποιούσαμε τους simulators (προσομοιωτές).

Υπάρχει εκεί στην ΕΣΣ η απαίτηση για τη λειτουργία ενός σύγχρονου και ενοποιημένου συστήματος αεράμυνας υψηλής τεχνολογίας καθώς και για τη διάθεση σύγχρονων μέσων επιτήρησης των συνόρων και συλλογής πληροφοριών. Η διάθεση σύγχρονων οπλικών συστημάτων υψηλής τεχνολογίας. Η ΠΑ έχει από το 1970 αυτοματοποιημένο σύστημα αεράμυνας.

Η Πολεμική Αεροπορία, η μικρή, η ελληνική, το 1981 έβγαζε στον αέρα, πρώτη σε όλες τις αεροπορίες της Ευρώπης το πρώτο αυτοματοποιημένο Σύστημα Διοίκησης Ελέγχου.

Ακόμη και η ενεργή συμμετοχή στα ευρωπαϊκά δορυφορικά προγράμματα HELIOS 2 και το διάδοχό του MUSIS (Multinational Space-Based Imaging System), υπάρχει εκεί στην ΕΣΣ.

Καθώς, επίσης και η συμμετοχή σε πολυεθνικές επιχειρήσεις, με πολιτική απόφαση εκ μέρους της Κυβέρνησης:

  • Επιχειρήσεις υπό την αιγίδα του ΟΗΕ ή του ΟΑΣΕ.
  • Επιχειρήσεις που θα διευθύνονται από το ΝΑΤΟ
  • Επιχειρήσεις που θα διευθύνονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
  • Η διάθεση δυνάμεων στο εξωτερικό, υπό εθνική διοίκηση, μετά από διακρατική συμφωνία. Η χώρα μας συνεισφέρει περιοδικά με δυνάμεις και μέσα στη Δύναμη Ταχείας Αντίδρασης του ΝΑΤΟ (NATO Response Force - NRF), καθώς και στους Σχηματισμούς Μάχης (Battle GROUP) της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ακόμη, υπάρχει εκεί και στρατηγική της κοινωνικής προσφοράς, με καθοριστική συνδρομή στην ανακούφιση από φυσικές καταστροφές, με προσωπικό και μέσα, με υγειονομική υποστήριξη και αεροδιακομιδές καθώς και με επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης στο χερσαίο και θαλάσσιο χώρο.

Και μέσα στην ΕΣΣ είναι και η κινητήριος δύναμη δηλαδή το ανθρώπινο δυναμικό. Εστιασμός  στην παροχή της απαραίτητης και σύγχρονης εκπαίδευσης, καθώς και στην εξασφάλιση των αναγκών, των κινήτρων και της ευημερίας του προσωπικού των ΕΔ, αλλά και των οικογενειών τους.

Και πάμε στον ΥΦΕΘΑ, που πρόσφατα ανακοίνωσε τους στόχους και τη στρατηγική του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας για το 2024 και  τα μετάδωσαν όλα τα ΜΜΕ

  • Ενίσχυση της Αμυντικής Διπλωματίας
  • Υλοποίηση των εξοπλιστικών προγραμμάτων
  • Αναζωογόνηση της αμυντικής βιομηχανίας και ενίσχυση της Καινοτομίας και της Ανάπτυξης Τεχνολογίας
  • Βελτίωση συνθηκών διαβίωσης στελεχών και αλλαγές στη θητεία

Βαριά ή κουβέντα αλλά πρέπει να λεχθεί ότι αυτά είναι αυτονόητα και καταγεγραμμένα μέσα στην ΕΣΣ.

Και μπράβο σας κύριε Αρχηγέ (ένας από τους συμμετέχοντες στο πάνελ). Εκεί στην ιστοσελίδα του ΓΕΕΘΑ, είδα και από τα χρόνια τα δικά σας, υπάρχει, υπάρχει μια Στρατηγική Ανάλυση των Εξελίξεων (ΣΑΕ) μέχρι το 2030, με πέντε θεματικές ενότητες. Η ΣΑΕ 2030 είναι βάση της Μακροπρόθεσμης Στρατιωτικής Μετεξέλιξης και  θεμέλιο για το Πλαίσιο των Μελλοντικών Εθνικών και Συμμαχικών Επιχειρήσεων. Εντοπίζει τάσεις σε 5 θεματικές ενότητες: Πολιτική, Άνθρωπος, Τεχνολογία, Οικονομία–Πόροι και Περιβάλλον.

Τα συμπεράσματα και οι προτάσεις μου είναι:

(1) Ναι, υπάρχει ΕΣΣ και καλόν είναι να παύσει να λέγεται και επαναλαμβάνεται δεν υπάρχει … αν εφαρμόζεται και επικαιροποιείται είναι έτερον εκάτερον.

(2) Η Στρατηγική Ανάλυση Εξελίξεων μέχρι και το 2030  είναι καταγεγραμμένη, και, ασφαλώς πρέπει να είναι καλά γνωστή στην πολιτική ηγεσία, ιδιαίτερα αυτή του ΥΕΘΑ.

(3)  Στην  διαμόρφωση, σύνταξη και έγκριση της Εθνικής Στρατιωτικής Στρατηγικής είναι sine qua non  απαίτηση  η ισοβαρής παρουσία των τομέων  Επιχειρήσεων και Υποστήριξης.

(4) Είναι ακατανόητο ο διοικητής της Διοίκησης Αεροπορικής Υποστήριξης να μην είναι Μηχανικός, όπως συμβαίνει και στο Π.Ν. 

(5) Αναφορικά  με την  αρχαιότητα των αξιωματικών, είναι τελείως αβάσιμο και ακατανόητο: οι αξιωματικοί μηχανικοί της ΣΜΑ  και ε/α της Σχολής Ικάρων, οι πρώτοι των πρώτων στις εξετάσεις,  να είναι νεότεροι των ομολόγων τους ομοιόβαθμων τους Μηχανικών του ΠΝ, και Μηχανικών Μηχανικού, Διαβιβαστών και Πυροβολητών του ΣΞ, ανεξαρτήτως χρονολογίας αποφοίτησης. Και, μάλιστα ως παράδειγμα, γιατί στην Λήμνο, 130 ΣΜ, ο αντισμήναρχος μηχανικός ΤΗ της ΣΜΑ (ήμουν εκεί στα 1985,86), είναι ιεραρχικά κατώτερος από τον κατά τρεις τάξεις νεότερό του αντισυνταγματάρχη διαβιβάσεων  του παρακείμενου στο αεροδρόμιο της 130 ΣΜ  συντάγματος του ΣΞ?. Ποιος μπορεί να το κατανοήσει και αιτιολογήσει;

PDF

* Το κείμενο αυτό αποτέλεσε τη βάση της εισήγησής μου στο 2ο Συνέδριο Γεωπολιτικής-Γεωστρατηγικής-Γεωοικονομίας: Παράγοντες Μετάβασης Γεωπολιτικής Ισχύος & Προκλήσεις Ασφαλείας, 9,10,11 Φεβ 2024, Hyatt Regency-Θεσσαλονίκη

Κατά την «ολιστική θεωρία»  το όλον δεν συνιστά το απλό άθροισμα των μερών, αλλά κάτι παραπάνω ( γνωστό το παράδειγμα του κέικ που το φτιάχνουμε από αλεύρι, ζάχαρη, αβγά κλπ. αλλά τελικά τρώμε κάτι διαφορετικό από το άθροισμά  τους. Απλούστατα τρώμε κέικ).

Έτσι αντίστοιχα ο άνθρωπος ως οντότητα δεν είναι απλά το άθροισμα των επιμέρους οργάνων του, αλλά συνιστά ένα όλο, που παράγει πνευματική και λοιπή ενέργεια. Το ίδιο και η Κοινωνία ή έστω και μια απλή ομάδα παράγει ενέργεια που δεν μπορούν να παράγουν τα μέλη της, όταν απλά συνιστούν ένα απλό άθροισμα, δηλαδή χωρίς κατάλληλη οργανική σύνθεση με την έννοια ότι ενεργούν, ως μέλη ενός συνόλου. Και αν πρόκειται για μια σύνθεση «ανόργανων» μηχανισμών, όταν πρόκειται για άψυχα όντα, τότε η σύνθεση δημιουργείται από την πίεση της εξωτερικής ανάγκης, όπως περίπου μας διδάσκει η Φύση με τα άπειρα παραδείγματα γύρω μας. O υπέρτατος παράγοντας είναι η ανάγκη για τα φυσικά φαινόμενα, ακολουθούν τους Νόμους της. Νόμους, που ο άνθρωπος προσπαθεί να αποκωδικοποιήσει και μάλιστα το έχει πετύχει σε αρκετά ικανοποιητικό βαθμό.[ Στη Φύση αλληλοεπιδρούν τέσσερις δυνάμεις: βαρυτική, ηλεκτρομαγνητική, η ισχυρή και ασθενής αλληλεπίδραση].

 

Η συνέχεια ΕΔΩ! 

Δημήτρης Κ. Μπάκας 

 
 Εγώ στην καριέρα μου είχα δύο εργοδότες μεγάλους. Έπαιξαν μεγάλο ρόλο στην ζωή μου, και στην διαμόρφωση την επαγγελματική και στο χαρακτήρα μου. Ο ένας λέγεται Πολεμική Αεροπορία, ο άλλος λέγεται ΝΑΤΟ. Και από τους δύο έμαθα πάρα πολλά. Είναι βέβαια και χαρακτήρας, που το μισό ποτήρι το βλέπω πάντοτε μισογεμάτο.
Κατ’ αρχάς να καταλάβουμε όλοι ότι το ΝΑΤΟ είναι μια πολιτική και στρατιωτική συμμαχία με σκοπό την εγγύηση της ελευθερίας και της ασφάλειας των μελών του με πολιτικά και στρατιωτικά μέσα.
   
Είναι μια τριπλή σε διαστάσεις συμμαχία. Οι δύο διαστάσεις, η πολιτική και η στρατιωτική, φαίνονται καθαρά. Δεν θα τις πιάσω καθόλου. Ωστόσο, μέσα από την τριπλή αυτή διάσταση. Υπάρχει και μια τρίτη διάσταση, η επιχειρηματική, με επακόλουθες μπίζνες, μέσα όμως πάντα από την συναίνεση, και παζάρεμα και δίνω και παίρνω και συναινώ. Αλλά σ’ αυτή την επιχειρηματική διάσταση, τα ευφυή μέλη συμμετέχουν περισσότερο. Και με πόνο ψυχής λέω ότι η χώρα μου γιατί την έζησα, δεν είναι ένα ευφυές μέλος. Δεν θα πάω σε κανένα όνομα και ούτε με ενδιαφέρει. Εγώ 20 χρόνια στο ΝΑΤΟ, έζησα και πολλές άσχημες στιγμές, όταν έβλεπα από πρέσβεις μέχρι τον τελευταίο εθνικό αντιπρόσωπο, στις περισσότερες φορές, ή δεν είχαν καθόλου θέση ή προτάσεις ή και όταν λαμβανόταν μια απόφαση η ελληνική αντιπροσωπεία δήλωνε subject to confirmation. Αυτό σαν μια παρατήρηση.
Επίσης, θέλω να τονίσω ότι η ένταξη στο ΝΑΤΟ σε οποιοδήποτε άλλο ευρωπαϊκό κράτος που είναι σε θέση να προωθήσει τις αρχές αυτής της συνθήκης και να συμβάλει στην ασφάλεια της περιοχής, ενθαρρύνεται, είναι καταστατική και δεν συζητιέται.
Επιπλέον, να τονίσω ότι η Συμμαχία δημιουργήθηκε από ανθρώπους και έθνη που είχαν ζήσει τους δύο καταστροφικούς πολέμους και αυτές είναι οι τρεις μεγάλες δυνάμεις: ΗΠΑ, Βρετανία και η Γαλλία. Ο Ψυχρός Πόλεμος τελείωσε χωρίς να πέσει κανένας πυροβολισμός. Η Ελλάδα και η Τουρκία εντάχθηκαν στο ΝΑΤΟ την ίδια ημερομηνία και αυτό δεν είναι τυχαίο. Στην Ευρώπη δεν βρίσκουμε καμία άλλη χρονική στιγμή, που να είχαμε τόσο πολύ ησυχία;
Και λακωνικά, πρώτα-πρώτα θα ήταν ευχής έργο η Τουρκία να αποχωρήσει από τη Συμμαχία. Τότε η συμμαχία, είμαι βέβαιος, θα μας προστάτευε πολύ καλύτερα. Δεν γίνεται αυτό, όμως, δεν γίνεται αυτό από το καταστατικό. Το ΝΑΤΟ δεν είναι κάτι που είναι σαν τα καταστατικά των σωματείων και αλλάζει και αλλάζει τόσο εύκολα.
Επίσης, η Ελλάδα διαχρονικά είναι ανασφαλής και εγκλωβισμένη στην τουρκική απειλή και το άκουσα πολλές φορές και όλα τα συγκρίνουμε με την Τουρκία.
Και επειδή έζησα και πολλά πράγματα στην Τουρκία, όντας 20 χρόνια και φτάνοντας στη βάση και βλέποντας εκεί πως τα συστήματα αεράμυνας και πως τα ραντάρ συντηρούνται και πως στην Ελλάδα δεν θα το πω αυτό εδώ, έχω προσωπική γνώμη.
Είναι μια οξύμωρη κατάσταση αυτό που ζούμε στην Ελλάδα και μάλιστα εάν κάνουμε κάποιο σφάλμα βλέποντας κοντόφθαλμα και βγάζοντας άλλα απωθημένα όπως έγιναν το 1974 από τον Καραμανλή. Να ξέρετε, ούτε στον αιώνα τον άπαντα δε θα βρούμε Τουρκία να συναινέσει να ξαναμπούμε. Είμασταν πολύ τυχεροί, αν ήταν ο Ερντογάν, ούτε σε 100 αιώνες θα συναινούσε να ξαναγυρνούσαμε στο ΝΑΤΟ και έτσι θα έλεγα ότι είναι απαραίτητο, είναι απαραίτητο να γίνει καλύτερα κατανοητό ποια είναι τα όρια και οι δυνατότητες της παρέμβασης της Συμμαχίας όσο αφορά την προστασία των εθνικών συμφερόντων, τόσο από τους διαμορφωτές αποφάσεων της ελληνικής εξωτερικής αμυντικής πολιτικής όσο και από την κοινή γνώμη.
Γιατί έχω ακούσει να μιλάνε κατά ένα λαϊκίστικο τρόπο ακόμα και άνθρωποι που είναι μέσα στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας και μέσα στο Υπουργείο Εξωτερικών, πράγμα που ξέρουν πολύ καλά ότι δε γίνεται.
Και κάτι ακόμη, οι ΗΠΑ ασφαλώς και υπαγορεύουν τι θα κάνουν στο ΝΑΤΟ, αλλά από την άλλη μεριά οι ΗΠΑ πληρώνουν για όλα. Διότι η Γερμανία μέχρι προχθές ήταν σχεδόν στο 1% και κάτω από την απαίτηση του ΝΑΤΟ το 2%, έπρεπε δηλαδή να βάζει, ετησίως, τουλάχιστον ακόμη 45 δις για την άμυνα του ΝΑΤΟ. Η Ελλάδα είναι αυτή που με κάνα δυο ακόμα χώρες και με πρώτη την ΗΠΑ πάνω από το 2% που έθεσε απαίτηση όσον αφορά το για τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ.
Και θα απαντήσω περισσότερο σε πολλούς, ανώτατα στελέχη ακόμη και πρέσβεις που κατακρίνουν τον ΓΓ του ΝΑΤΟ. Ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ είναι εκτελεστικό όργανο, είναι τα έθνη που πρέπει, ναι τα έθνη από το πιο μικρό που μπήκε τελευταία εδώ την Βόρεια Μακεδονία, μέχρι το πιο μεγάλο να πιάσουν από το αυτί τον ΓΓ του ΝΑΤΟ ότι δε μπορεί να λέει κάτι του κεφαλιού του. Εκτός αν είναι ηλίθιος, αν αυτό δεν το έχει συμφωνήσει τουλάχιστον με τους μεγάλους παίκτες.
Όσο αφορά, την ένταξη της Κύπρου στο Partnership Δεν μιλάω δηλαδή στα κανονικά μέλη. Όταν είδαμε πόσο δύσκολο, μα πόσο δύσκολο, μα πόσο δύσκολο, και τι έδωσε η Αμερική, για να βάλει τη Σουηδία στο ΝΑΤΟ, ούτε στον αιώνα τον άπαντα θα συναινέσουν οι Τούρκοι για να μπει. Άρα να μην το συζητάμε καθόλου αυτό και να είμαστε ρεαλιστές. Ήταν πολύ μεγάλη επιτυχία της δικής μας πολιτικής που καταφέραμε και τη βάλαμε στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Τώρα η ευκαιρία για την Κύπρο ήταν εκεί στα χρόνια του 60. Μια χαρά θα έμπαινε, αλλά οι κάποιας ηλικίας, ξέρουμε και πόσο καλά ή κακά ήταν τα πράγματα και στη δεκαετία του 60.
Αυτή τη στιγμή έχουμε εδώ, την Ευρωπαϊκή Ένωση και εδώ το ΝΑΤΟ. Θα δείτε ότι από τα 30 τόσα μέλη του ΝΑΤΟ, τα 20 είναι και στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Σε ένα σημείο, είχε ο μακαρίτης ο Παπανδρέου δίκιο, όταν έλεγε ΕΟΚ και ΝΑΤΟ το ίδιο συνδικάτο ΝΑΤΟ, τα ίδια σχεδόν μέλη είναι. Δεύτερον, η Ευρωπαϊκή Ένωση εάν θέλει να αποκτήσει ανεξαρτησία στην άμυνα και να σταθεί στα πόδια της η άμυνα, και εμείς οι στρατιωτικοί το ακούμε συνέχεια αυτό. Η ανεξάρτητη άμυνα δεν κοροϊδεύει, θέλει λεφτά. Και θέλει και πολλά λεφτά. Οι Γερμανοί παραδείγματος χάρη, να ρίξουν μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως έχουν ρίξει μερικά τρισεκατομμύρια οι Αμερικανοί, να ρίξουν καμιά διακοσαριά τόσα δισεκατομμύρια. Και, σχεδόν άλλα τόσα να ρίξουν και οι Γάλλοι. Άρα ας το κρατήσουμε αυτό σαν όνειρο. Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα έχει πάντοτε το επιχείρημα, και ο Μακρόν και ο Σουλτς και όλοι θα λένε: Ε, αφού έχουμε στρατό και τον έχουμε μέσα στο ΝΑΤΟ και είμαστε το ίδιο συνδικάτο, αυτόν θα χρησιμοποιήσουμε. Αυτό είναι το δεύτερο σημείο περί του ρεαλισμού της απόκτησης κοινής άμυνας στην πολιτεία που θέλαμε εμείς οι Έλληνες.
Μια απόφαση του ΝΑΤΟ είναι η έκφραση μιας συλλογικής θέλησης όλων των μελών, καθόσον όλες οι αποφάσεις λαμβάνονται με απόλυτη συναίνεση ! Εκατοντάδες επισήμων, καθώς και, πολιτικών και στρατιωτικών ειδιμόνων, συναντώνται, καθημερινά στο Επιτελείο του ΝΑΤΟ για να ανταλλάξουν πληροφορίες, να μοιραστούν ιδέες και να βοηθήσουν στην προετοιμασία αποφάσεων, όταν χρειάζεται, πάντοτε, σε συνεργασία με τις εθνικές αντιπροσωπείες και τους επιτελείς του ΝΑΤΟ. Περίπου 40 τρίτες χώρες συνεργάζονται με το ΝΑΤΟ για ένα ευρύ φάσμα πολιτικών θεμάτων και θεμάτων που αφορούν την ασφάλεια. Αυτές οι χώρες επιδιώκουν το διάλογο και την πρακτική συνεργασία με τη Συμμαχία και πολλοί συμβάλλουν στις επιχειρήσεις και τις αποστολές υπό την ηγεσία του ΝΑΤΟ.
Η δύναμη του ΝΑΤΟ είναι ότι παρά τις διαφορές, είχε πάντα τη δυνατότητα να ενωθεί στο βασικό καθήκον να υπερασπιστεί και να προστατεύσει ο ένας τον άλλον. Και για να κρατήσει τους λαούς του ασφαλείς, αντιμετωπίζει πρωτοφανείς προκλήσεις. Προκλήσεις που κανείς δεν μπορεί να αντιμετωπίσει μόνος του. Η καταπολέμηση της τρομοκρατίας είναι ένας αγώνας γενεών. Έχουμε δει μόνο την αρχή απειλών στον κυβερνοχώρο. Η τεχνητή νοημοσύνη, η κβαντική και τα μεγάλα δεδομένα θα μπορούσαν να αλλάξουν τη φύση της σύγκρουσης. Περισσότερο και από τη βιομηχανική επανάσταση.
Το ΝΑΤΟ είναι μια ισχυρή συμμαχία, αλλά για να παραμείνει μια ισχυρή συμμαχία, το ΝΑΤΟ πρέπει να είναι μια δίκαιη συμμαχία. Σε έναν ιδανικό κόσμο δεν θα χρειαζόταν να ξοδεύουμε χρήματα για την άμυνα. Αλλά δε ζούμε σε έναν ιδανικό κόσμο. Η ελευθερία έχει εχθρούς και πρέπει να αποθαρρυνθούν. Και αν αποτύχει η αποτροπή, πρέπει να πολεμήσουμε. Χρειαζόμαστε τη συλλογική δύναμη επειδή θα αντιμετωπίσουμε νέες απειλές. Και είδαμε τόσες φορές πριν πόσο δύσκολο είναι να προβλέψουμε το μέλλον. Χρειαζόμαστε μια στρατηγική για την αντιμετώπιση της αβεβαιότητας.
Αυτή η στρατηγική είναι το ΝΑΤΟ. Ένα ισχυρό και ευκίνητο ΝΑΤΟ μειώνει τους κινδύνους και δίνει τη δυνατότητα αντιμετώπισης των εκπλήξεων όταν συμβαίνουν και θα συμβαίνουν. Το ΝΑΤΟ είναι μια συμμαχία κυρίαρχων εθνών συνδυασμένη από τη δημοκρατία, την ελευθερία και το κράτος δικαίου, αξίες που βρίσκονται στην καρδιά του ΝΑΤΟ, όπως δήλωσε ο πρόεδρος του Ο Χαν, ο πρώτος, ο πρώτος ανώτατος συμμαχικός διοικητής του ΝΑΤΟ. Ανησυχούμε όχι μόνο για την προστασία του εδάφους, αλλά και για την υπεράσπιση Ενός τρόπου ζωής.
Οι Βασικές Παραδοχές: Η ιδρυτική συμφωνία του ΝΑΤΟ δεν προβλέπει παροχή εγγυήσεων ασφαλείας υπό του ΝΑΤΟ σε ένα μέλος έναντι ενός άλλου μέλους. Ωστόσο, θα κάνει ότι είναι δυνατό για να διαχειριστεί και αποτρέψει μια τέτοια κρίση/σύγκρουση, που προφανώς επηρεάζει την ασφάλεια της Συμμαχίας. Σύμφωνα με το Άρθρον 1. ‘Τα Μέρη αναλαμβάνουν, ως καθορίζεται εν τω χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, όπως διακανονίζουν πάσαν διεθνή διαφοράν εις ην ήθελον ευρεθή εμπλεγμένα, δι' ειρηνικών μέσων, κατά τρόπον ώστε η διεθνής ειρήνη και ασφάλεια και η δικαιοσύνη να μη εκτεθούν εις κινδύνους, και όπως εις τας διεθνείς αυτών σχέσεις απέχουν της απειλής ή της χρησιμοποιήσεως βίας καθ' οιονδήποτε τρόπον απάδοντα προς τους σκοπούς του ΟΗΕ.’
Είναι λαθεμένη η αντίληψη πολλών πολιτικών και μεγάλης μερίδας της κοινής γνώμης στην Ελλάδα ότι το ΝΑΤΟ είναι δυνητικός προμηθευτής ασφαλείας απέναντι στην κυρίαρχη απειλή: την Τουρκία.
Τα θεμελιώδη καθήκοντα της Συμμαχίας είναι: Η συλλογική άμυνα, σύμφωνα με το άρθρο 5 τη Συνθήκης της Washington, Η διαχείριση κρίσεων, που δυνατόν να επηρεάσουν την ασφάλεια της Συμμαχίας, πριν, κατά & μετά την εξέλιξή τους σε συγκρούσεις, &, το πλέγμα συνεργασιακής ασφάλειας του ΝΑΤΟ με τρίτα κράτη, εταίρους ή διεθνείς οργανισμούς
Οι Θέσεις Ελλάδας: Τρίτον, συνηθίζω τις προσωπικές μου θέσεις πάντοτε να τις συντονίζω με την επίσημη πολιτική εθνική της χώρας μου. Και θα ήθελα να σας τονίσω εδώ αυτά τα πήρα από το Υπουργείο των Εξωτερικών, ότι η επίσημη, και για μένα είναι πάρα πολύ καλές οι επίσημες θέσεις της χώρας μου. Η χώρα μου τα λέει μια χαρά και είμαι περήφανος:
 Αναγνώριση προβαδίσματος Ηνωμένων Εθνών ως αρμόδιου νομιμοποιητικού Οργανισμού για τα διεθνή θέματα ασφαλείας,
 Διαμόρφωση βελτιωμένης σχέσης μεταξύ του ΝΑΤΟ και Ρωσίας.
 Ενεργός συμμετοχή με σκοπό την ενδυνάμωση της συνεργασίας Συμμαχίας και εταίρων της.
 Ένταξη και της Σερβίας στο ΝΑΤΟ
 Διαμόρφωση λειτουργικότερης σχέσης Συμμαχίας και ΕΕ σε θέματα ασφάλειας & άμυνας.
 Ενίσχυση του διαλόγου και συνεργασίας ΝΑΤΟ με Ηνωμένα Έθνη και
 Εμπέδωση σταθερότητας στη νότια πτέρυγα της Συμμαχίας με τις χώρες της Μέσης Ανατολής και της Βορείου Αφρικής
Τα Συμπεράσματα και Προτάσεις:
 Η συμμετοχή της Ελλάδος στο ΝΑΤΟ είναι, όχι μόνο, πολιτικά δεδομένη αλλά και επιβαλλομένη γεωστρατηγικά.
 Η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια του απομονωτισμού, η μόνη ρεαλιστική στρατηγική επιλογή είναι η ενεργός συμμετοχή στους διεθνείς Οργανισμούς. Η συμμετοχή της διασφαλίζει το εθνικό συμφέρον, βελτιώνει τη διεθνή επιρροή, προτάσσει πρωτοβουλίες και προάγει την πολιτική αξιοποίηση της συνεισφοράς.
 Το εθνικό συμφέρον, οι σκοποί και οι προτεραιότητες της άμυνας και ασφάλειας της Ελλάδας εξυπηρετούνται καλύτερα ‘Μέσα από τη Συμμαχία’ και γι’ αυτό χρειάζεται πολιτική βούληση, δέσμευση και δραστηριοποίηση των πολιτικών και στρατιωτικών παραγόντων.
 Θα ήταν ευχής έργον, η Τουρκία να αποχωρήσει από την Συμμαχία, τότε η Συμμαχία θα μας προστάτευε καλύτερα! Αλλά τέτοια λάθη δεν τα κάνει, δεν θα τα κάνει ποτέ η Τουρκία.
 Η Ελλάδα διαχρονικά ανασφαλής και εγκλωβισμένη στην τουρκική απειλή, δεν απολαμβάνει εγγυήσεις αμυντικής ασφάλειας από το ΝΑΤΟ και διατείνεται ότι απειλείται σοβαρά από ένα κράτος-μέλος της συμμαχίας. Οξύμωρη κατάσταση, η οποία, εάν αντιμετωπιστεί κοντόφθαλμα και επιδερμικά, κινδυνεύει να μη διακρίνει τις δυσδιάκριτες μακροχρόνιες γεωπολιτικές εγγυήσεις που προσφέρει το ΝΑΤΟ, και πιθανόν να οδηγήσει σε παράλογες αντιδράσεις.
 Είναι απαραίτητο να γίνουν καλύτερα κατανοητά τα όρια/δυνατότητες παρέμβασης της Συμμαχίας, όσον αφορά την προστασία των εθνικών συμφερόντων, τόσο από τους διαμορφωτές αποφάσεων της ελληνικής εξωτερικής/αμυντικής πολιτικής όσο και από την ελληνική κοινή γνώμη.
* Το κείμενο αυτό αποτέλεσε τη βάση της εισήγησής μου στο 2ο Συνέδριο Γεωπολιτικής-Γεωστρατηγικής-Γεωοικονομίας: Παράγοντες Μετάβασης Γεωπολιτικής Ισχύος & Προκλήσεις Ασφαλείας, 9,10,11 Φεβ 2024, Hyatt Regency-Θεσσαλονίκη

 

Ευχαριστούμε την εφημερίδα ΑΜΑΡΥΣΙΑ και τον εκδότη της κ. Χρήστο Ζαγκλή για την υποστήριξη τους ως χορηγός επικοινωνίας.

Η πρόκληση είναι τα συμπεράσματα του συνεδρίου να τύχουν αξιοποιήσεως από θεσμικούς φορείς ανά θεματική.

 

Οι στενές και διαρκώς διευρυνόμενες σχέσεις της Τουρκίας με Λιβύη και Αλβανία σε συνδυασμό με τις επιχειρησιακές δυνατότητες της γείτονος δημιουργούν ένα τέλειο τετράγωνο προκλήσεων ασφαλείας για την Ελλάδα. Καλά παρατηρήσατε, όχι τρίγωνο αλλά τετράγωνο, ακολούθως εξηγώ.

Μόλις εχθές (20 Φεβ. 2024) οι κ. Ερντογάν και Ράμα στο πλαίσιο του πρώτου ανωτάτου συμβουλίου συνεργασίας Αλβανίας – Τουρκίας μεταξύ άλλων υπέγραψαν και συμφωνία πλαισίου στρατιωτικής συνεργασίας (military framework) η οποία επεκτείνει και εμβαθύνει ήδη υφιστάμενες διμερείς και λοιπών ομοίων στο πλαίσιο ΝΑΤΟ. Η επισήμανση της απρόσεκτης (ή μήπως πολύ προσεκτικά σχεδιασμένης) δήλωσης του κ. Ράμα ότι «Θα ενισχύσουμε τις σχέσεις μας στην άμυνα και την ασφάλεια», υπογραμμίζοντας ότι η Τουρκία «αναγνώρισε άμεσα το Κόσοβο λίγα λεπτά μετά την απόφαση της ανεξαρτησίας του» δείχνει τον αναθεωρητισμό που από κοινού ενστερνίζεται με τον κ. Ερντογάν. Στο πλαίσιο λοιπόν αυτό θα γίνει η ανάλυση που ακολουθεί.

Η συνέχεια PDF

Αντιναύαρχος (εα) Γ. ΤΣΟΓΚΑΣ ΠΝ
Εκτελεστικός Διευθυντής Στρατηγικής
και Στρατηγικής Επικοινωνίας
Κέντρου Αριστείας ΑΚΡΟΠΟΛΙΣ

Αθήνα 22 / 2 /2024

Ο Γεώργιος Τσόγκας ...


Βίας ο Πριηνεύς: Άκουγε πολλά, μίλα την ώρα που πρέπει.

Θαλής o Μιλήσιος: Καλύτερα να σε φθονούν παρά να σε λυπούνται.

Κλεόβουλος ο Λίνδιος: Το μέτρο είναι άριστο.

Περίανδρος ο Κορίνθιος: Οι ηδονές είναι θνητές, οι αρετές αθάνατες.

Πιττακός ο Μυτιληναίος: Με την ανάγκη δεν τα βάζουν ούτε οι θεοί.

Σωκράτης: Εν οίδα ότι ουδέν οίδα. Ουδείς εκών κακός.

Θουκυδίδης: Δύο τα εναντιότατα ευβουλία είναι, τάχος τε και οργήν.

Πλάτων: Άγνοια, η ρίζα και ο μίσχος όλου του κακού. 

Αριστοτέλης: Δεν υπάρχει τίποτε πιο άνισο από την ίση μεταχείριση των ανίσων.